Tổng quan các hướng nghiên cứu về mối quan hệ giữa lòng biết ơn với sức khỏe tâm thần

Tóm tắt

Bài viết trình bày tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước về mối quan hệ giữa lòng biết ơn và sức khỏe tâm thần. Phương pháp sử dụng là tổng hợp và phân tích 62 tài liệu liên quan công bố từ các nguồn sách, báo, tạp chí thuộc các nhà xuất bản và các cơ sở nghiên cứu uy tín trong giai đoạn 2003 - 2025. Kết quả cho thấy: (1) Các nghiên cứu về mối quan hệ giữa lòng biết ơn và sức khỏe tâm thần được tiếp cận chủ yếu từ Tâm lý học tích cực, trong đó lòng biết ơn được xem là một yếu tố bảo vệ tâm lý, góp phần nâng cao cảm xúc tích cực, hạnh phúc chủ quan và giảm thiểu các vấn đề tâm lý như lo âu, trầm cảm; (2) Các nghiên cứu chủ yếu sử dụng thiết kế định lượng, bao gồm cả thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên và phân tích trung gian - điều tiết, nhằm kiểm định hiệu quả của các can thiệp nuôi dưỡng lòng biết ơn trong việc cải thiện sức khỏe tâm thần; (3) Còn tồn tại các khoảng trống nghiên cứu về: độ tuổi mẫu, thiết kế thực nghiệm đối chứng, về giáo dục lòng biết ơn, về công cụ đo lường/đánh giá phù hợp văn hóa Việt Nam, về mở rộng các biến liên quan và thiết kế mô hình nghiên cứu tổng thể. Trên cơ sở kết quả tổng quan, nhóm nghiên cứu đề xuất một số hướng nghiên cứu về lòng biết ơn và mối quan hệ với sức khỏe tâm thần, nhằm góp phần nâng cao sức khỏe tâm thần học đường hiệu quả và bền vững.