ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA VÀ MỞ RỘNG KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2010-2024

Tóm tắt

Nghiên cứu này áp dụng mô hình Shannon’s entropy kết hợp dữ liệu lớp phủ và sử dụng đất ở nguồn mở giai đoạn 2010-2024 để phân tích quá trình đô thị hóa tại Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả cho thấy diện tích đất đô thị tăng từ 34,338ha năm 2010 lên 89,251ha năm 2024. Đồng thời, diện tích rừng, đất nông nghiệp và đất khác cũng suy giảm. Giá trị Shannon’s entropy tăng từ 1.460 (2010) lên 1.502 (2020), thể hiện sự phân tán và đa dạng cảnh quan, nhưng giảm xuống 1.291 (2024) do đô thị hóa tập trung và đồng nhất hóa không gian tại các khu vực trung tâm. Phân tích chỉ số Relative entropy chỉ ra mức sai khác cảnh quan tăng rõ rệt sau 2020, trong đó khu vực lõi đô thị có entropy giảm từ 3.21 xuống 1.37, còn vùng ven và ngoại vi vẫn duy trì mức đa dạng cao nhờ đất nông nghiệp, rừng và mặt nước. Kết quả khẳng định Shannon’s entropy là công cụ hiệu quả để định lượng mức độ lan tỏa và phức tạp không gian đô thị, cung cấp cơ sở khoa học cho quy hoạch phát triển bền vững và hoạch định chính sách sử dụng đất.