NGHỆ THUẬT HÁT BỘI TẠI DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ: TIẾN TRÌNH PHÁT TRIỂN VÀ KIẾN TẠO GIÁ TRỊ

Tóm tắt

Nghệ thuật hát bội ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ đang có những biến đổi đáng kể về trình diễn và hệ giá trị. Trên cơ sở tiếp cận nghệ thuật như một hệ thống văn hóa và phương pháp điền dã dân tộc học thông qua quan sát tham gia và phỏng vấn sâu tại một số địa phương thuộc duyên hải Nam Trung Bộ vào năm 2025, nghiên cứu này nhận diện và phân tích giá trị cốt lõi của nghệ thuật hát bội. Từ đó làm rõ vai trò của loại hình nghệ thuật này trong định hình ý nghĩa văn hóa và trải nghiệm của khán giả. Hát bội góp phần kiến tạo ba nhóm giá trị nổi bật, bao gồm giá trị định hình bản sắc văn hóa, giá trị thẩm mĩ và tính chất đặc sắc của nghệ thuật biểu diễn, cùng với giá trị giáo dục đạo đức. Bên cạnh đó, bài viết chỉ ra sự biến đổi của giá trị thẩm mĩ, giá trị kinh tế trong bối cảnh thị trường, cũng như sự điều chỉnh của giá trị đạo đức gắn với giáo dục học đường. Bài viết nhấn mạnh rằng các giải pháp bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát bội cần dựa trên việc nhận diện đầy đủ giá trị văn hóa của loại hình nghệ thuật này, thay vì chỉ tập trung vào khía cạnh trình diễn hay hình thức biểu hiện.