SỐ HÓA THÔNG TIN CHỦ SỞ HỮU HƯỞNG LỢI TRONG DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC: KINH NGHIỆM TRUNG QUỐC VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM

Tóm tắt

Bài viết nhằm phân tích khung pháp luật về minh bạch hóa và số hóa thông tin chủ sở hữu hưởng lợi (Beneficial Owner - BO) theo chuẩn mực của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF), đồng thời so sánh cách tiếp cận của Việt Nam và Trung Quốc trong bối cảnh chuyển đổi số. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích pháp luật, so sánh pháp luật và tổng hợp tài liệu học thuật. Kết quả nghiên cứu cho thấy Việt Nam đã bước đầu thiết lập cơ sở pháp lý về BO và triển khai số hóa thông tin thông qua hệ thống đăng ký doanh nghiệp; tuy nhiên, việc xác định quyền kiểm soát thực chất và khai thác dữ liệu BO vẫn còn phân tán, chưa gắn với quản trị rủi ro. Trong khi đó, Trung Quốc xây dựng mô hình quản lý dựa trên dữ liệu, tích hợp thông tin BO vào hệ thống giám sát tài chính quốc gia. Trên cơ sở tiếp cận BO dựa trên quyền kiểm soát thực chất, bài viết sử dụng tiêu chí “khả năng truy vết quyền kiểm soát thực chất” làm thước đo đánh giá mức độ hiệu quả của cơ chế số hóa thông tin. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số định hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam theo hướng luật hóa nguyên tắc kiểm soát thực chất, tăng cường liên thông dữ liệu và sử dụng thông tin BO như một công cụ quản trị doanh nghiệp nhà nước trong môi trường số.