Vốn văn hóa trong quá trình biến đổi sinh kế của người Khmer ở tỉnh Bình Phước

Tóm tắt

Sống trong bối cảnh công nghiệp hóa, đô thị hóa và chuyển đổi cơ cấu kinh tế diễn ra nhanh chóng, sinh kế của người Khmer ở tỉnh Bình Phước đã có nhiều biến đổi sâu sắc. Hoạt động sinh kế của họ không chỉ dựa vào các nguồn lực kinh tế thông thường mà còn dựa vào nguồn vốn văn hóa để duy trì và thích ứng. Bài viết này dựa trên nguồn dữ liệu điền dã dân tộc học từ năm 2021 đến năm 2024 với các phương pháp phỏng vấn sâu sáu thông tín viên, quan sát tham dự các hoạt động sinh kế, lễ hội và cuộc sống cộng đồng nhằm phân tích vai trò của vốn văn hóa trong quá trình biến đổi sinh kế của người Khmer ở tỉnh Bình Phước. Kết quả nghiên cứu cho thấy vốn văn hóa như tri thức tộc người, Phật giáo Nam tông, mạng lưới xã hội từ chùa, phum sóc không chỉ góp phần duy trì bản sắc tộc người mà còn trở thành nguồn lực nội sinh, chuyển hóa thành các nguồn vốn sinh kế khác để hỗ trợ cộng đồng thích ứng với những biến động kinh tế, xã hội hiện nay. Nghiên cứu hàm ý thúc đẩy sự phát triển bền vững cho người Khmer cần tôn trọng sự đa dạng văn hóa, tiếp cận từ góc nhìn nội tại của cộng đồng và khai thác hiệu quả nguồn vốn văn hóa tộc người.