Chủ nghĩa tự do trong bối cảnh đương đại

Tóm tắt

Chủ nghĩa tự do có ảnh hưởng sâu rộng đối với sự hình thành thể chế chính trị hiện đại. Bằng phương pháp phân tích, so sánh - phê phán,… bài viết làm rõ những giá trị cốt lõi như: xác lập địa vị của cá nhân, bảo vệ quyền con người, giới hạn quyền lực, thể chế hóa sự chung sống trong điều kiện đa dạng ý kiến, duy trì khả năng tự sửa chữa của xã hội.v.v… Trên cơ sở tư tưởng của Carl Schmitt, Michel Foucault và Michael Sandel, bài viết cho rằng các giá trị đó chỉ có thể phát huy khi chủ nghĩa tự do khắc phục khuynh hướng tuyệt đối hóa cá nhân, thị trường và sự trung lập chính trị. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, khoa học - công nghệ phát triển và đời sống xã hội dân chủ hóa, việc tiếp thu chủ nghĩa tự do phải gắn quyền cá nhân với năng lực nhà nước, công bằng xã hội, trách nhiệm công dân và lợi ích công, đồng thời phù hợp với điều kiện lịch sử - cụ thể của mỗi quốc gia.