TÌNH BẰNG HỮU VỚI ĐỒNG NIÊN VÀ ĐỒNG LIÊU TRONG THƠ LÊ QUÝ ĐÔN

Tóm tắt

Lê Quý Đôn có một số bài thơ thể hiện rõ mối quan hệ kết giao với bạn đồng niên và đồng liêu. Bằng phương pháp phân tích, điểm bình những bài thơ tiêu biểu, so sánh với những quan niệm kết giao bằng hữu trong lịch sử văn hoá cổ điển Trung Quốc, bài viết nhận định những giá trị sâu sắc trong mối giao tình bằng hữu của Lê Quý Đôn với bạn đồng niên và đồng liêu. Đó là những bằng hữu có ích với phẩm chất chân thành, trung chính, tín hiểu, đa văn. Tình bằng hữu của họ vừa thân thiết thanh đạm vừa chu đáo lễ nghĩa, bền vững mà thú vị, luôn gắn cùng trách nhiệm của người bề tôi với dân với nước. Tình bằng hữu ấy lấy không gian đưa tiễn làm bối cảnh, lấy thơ rượu làm vật phẩm trao gửi, lấy ý đẹp lời hay làm ước hẹn, lấy đất trời núi sông làm minh chứng, là tình bằng hữu rất đáng trân trọng và học tập. Bài viết này có thể được sử dụng trong việc nghiên cứu và giảng dạy về thơ Lê Quý Đôn, cũng có thể góp phần vào việc tìm hiểu cách thức giao kết bằng hữu của người xưa ở nơi quan trường.