PHẠM TRÙ “CHÍ” TRONG THƠ NÔM NGUYỄN TRÃI

Tóm tắt

Văn học trung đại Việt Nam vẫn thường đề cao “chí” của người quân tử, bậc nam nhi. Mượn thơ để nói chí là một hình thức bày tỏ nỗi lòng, bộc lộ tâm sự, thể hiện hoài bão của mỗi thi nhân. Đối với Nguyễn Trãi, cách thể hiện “chí” của ông cũng rất khác biệt. Vậy sự khác biệt đó được thể hiện như thế nào trong sáng tác thơ Nôm của ông? Thông qua khảo sát ban đầu Quốc âm thi tập, đặc biệt là 21 bài thơ có nhan đề Ngôn chí, kết quả thu được đã cho thấy phần nào chí hướng của một nhà nho yêu nước. Trong thơ Nguyễn Trãi, “chí” là yêu nước, là khát vọng xây dựng đất nước phát triển trong hòa bình. Đồng thời, Nguyễn Trãi cũng cho thấy “chí” là cảm xúc cá nhân, là lý tưởng của mỗi cá nhân đối với cộng đồng. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa tư tưởng và văn chương. Mối quan hệ này không chỉ thấy ở riêng Nguyễn Trãi mà còn gặp ở nhiều tác giả khác trong văn học trung đại Việt Nam.