THỰC TRẠNG MÔ HÌNH KINH TẾ CHIA SẺ TRONG LĨNH VỰC VẬN TẢI ĐƯỜNG BỘ TẠI VIỆT NAM - NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH XE CÔNG NGHỆ

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện từ 11/2024 - 4/2025, nhằm mục tiêu đánh giá tổng quan mô hình kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực vận tải đường bộ thông qua mô hình xe công nghệ, phân tích ảnh hưởng của chúng tới kinh tế Việt Nam và đưa ra một số giải pháp phát triển. Nhóm tác giả áp dụng phương pháp nghiên cứu định tính, sử dụng các nguồn dữ liệu thứ cấp, bằng cách phân tích các dữ liệu liên quan thu thập được từ ABI Research, Q&Me và các phát hiện từ các công trình trước đây. Kết quả nghiên cứu cho thấy năm 2019, ứng dụng Grab chiếm thị phần lớn nhất (73%), tiếp đến là hãng Be (16%) và Gojek (10%). Năm 2024, khi công ty XanhSM xuất hiện, thi phần có thay đổi, trong đó Grab vẫn chiếm 42%, XanhSM chiếm 19%, Be chiếm 13%, thị phần của công ty Gojek chỉ còn 7%. Sự xuất hiện của các hãng xe công nghệ đã tối ưu hóa thời gian, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên trong cộng đồng, tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người dân, tạo sự cạnh tranh minh bạch và giảm chi phí cho người sử dụng. Tuy nhiên, sự có mặt của các hãng xe công nghệ cũng gây khó khăn cho các hãng taxi truyền thống, làm tăng áp lực lên hệ thống giao thông. Việc quản lý thuế cũng gặp nhiều khó khăn khi dịch vụ xe công nghệ tăng quá nhanh. Để quản lý hiệu quả mô hình kinh doanh xe công nghệ, cần đảm bảo cạnh tranh công bằng, minh bạch thị trường, khuyến khích sử dụng phương tiện xanh và tăng cường giám sát thu thuế đối với doanh nghiệp chia sẻ.