SỰ PHÂN HÓA CỦA TRIỀU NGUYỄN TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (1858-1884)

Tóm tắt

Trên cơ sở phân tích các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, thông qua phương pháp lịch sử và phương pháp logic, bài báo này tập trung làm rõ các nhân tố tác động, diễn biến và hệ quả của quá trình phân hóa của triều Nguyễn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1858-1884). Kết quả nghiên cứu cho thấy: (1) quá trình phân hóa trong triều Nguyễn chịu tác động khách quan từ bối cảnh chung của khu vực và những nhân tố chủ quan của đất nước; (2) quá trình phân hóa diễn ra qua ba giai đoạn: giai đoạn triều đình đoàn kết chống Pháp (1858-1859), giai đoạn triều đình xuất hiện mâu thuẫn và hình thành các phe phái (1859-1883), giai đoạn phân hóa chấm dứt khi phe chủ chiến giành được quyền lãnh đạo triều chính (1883-1884); (3) quá trình phân hóa của triều Nguyễn đã để lại những hệ quả tiêu cực đến đường lối lãnh đạo kháng chiến của triều đình, làm suy yếu phong trào kháng chiến trong nhân dân, đồng thời cản trở quá trình đất nước tiếp thu các thành tựu từ văn minh phương Tây. Kết quả nghiên cứu của bài báo góp phần lý giải nguyên nhân dẫn đến thất bại của triều Nguyễn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1858-1884).