MỘT NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN VỀ KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ DI TRUYỀN HỌC VÀ TIẾN HÓA TRONG CÁC BỘ SÁCH GIÁO KHOA KHOA HỌC TỰ NHIÊN 9 THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018

Tóm tắt

Thuật ngữ và khái niệm khoa học là yếu tố cốt lõi trong việc phát triển năng lực chuyên môn và tư duy học thuật, nhưng liệu sự thiếu đồng bộ trong cách sử dụng giữa các bộ sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có gây trở ngại cho giáo viên và học sinh? Nghiên cứu này phân tích học thuật, làm rõ nội hàm, và đề xuất cách diễn đạt thống nhất nhằm nâng cao hiệu quả dạy học Di truyền học và Tiến hóa. Phương pháp nghiên cứu gồm phân tích - tổng hợp chương trình môn học, tài liệu chuyên ngành và ba bộ sách giáo khoa hiện hành; kết hợp phân loại, hệ thống hóa để so sánh, đối chiếu và làm rõ nội hàm các thuật ngữ. Kết quả cho thấy nhiều khái niệm, thuật ngữ theo yêu cầu cần đạt, quan trọng được diễn đạt thiếu nhất quán, có thể gây khó khăn cho giáo viên và học sinh trong tiếp nhận, hiểu và vận dụng kiến thức. Bài viết khuyến nghị thống nhất diễn giải thuật ngữ dựa trên nguồn học liệu uy tín, phát huy vai trò chủ động của giáo viên trong điều chỉnh nội dung, thiết kế hoạt động dạy học – kiểm tra đánh giá. Việc chuẩn hóa khái niệm không chỉ nâng cao hiệu quả giáo dục mà còn giúp học sinh tiếp cận tri thức khoa học chính xác, hệ thống và bền vững.