KHẢO SÁT SO SÁNH NGỮ NGHĨA VÀ HÀM Ý VĂN HÓA CỦA CÁC THÀNH NGỮ CHỨA CHỮ “目” (MỤC/ MẮT) TRONG TIẾNG HÁN VÀ TIẾNG VIỆT

Tóm tắt

Thành ngữ chứa chữ “目” (mắt, mục) đóng vai trò quan trọng trong phản ánh tư duy ngôn ngữ của hai dân tộc Trung – Việt. Tuy nhiên, những nghiên cứu liên quan đến thành ngữ chứa chữ “目” (mắt, mục) trong tiếng Hán và tiếng Việt còn hạn chế. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng để thống kê số lượng thành ngữ, phân loại thành các nhóm ngữ nghĩa và tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt về mặt ngữ nghĩa giữa các thành ngữ chứa yếu tố “目” (mắt, mục) trong tiếng Hán và tiếng Việt, từ đó tìm ra sự tương đồng và khác biệt của các hàm ý văn hóa ẩn chứa trong đó. Kết quả cho thấy, các thành ngữ 4 chữ trong tiếng Hán vượt trội hơn so với tiếng Việt, cho thấy tiếng Trung Quốc có xu hướng cao trong sử dụng thành ngữ 4 chữ chứa chữ “目”. Ở cả hai ngôn ngữ, thành ngữ chứa chữ “目” (mắt, mục) xuất hiện nhiều nhất ở nhóm nghĩa số 4 – biểu thị hoạt động tâm lý của con người, cho thấy hai dân tộc đều có chung tư duy nhận thức về “目” (mắt, mục) khi sử dụng những đặc điểm, trạng thái, cử động của “mắt” để biểu đạt những cảm xúc nội tâm trừu tượng của con người. Kết quả nghiên cứu giúp người học hiểu từ, hiểu chữ, văn hóa, lối tư duy ngôn ngữ Trung – Việt của hai dân tộc.