VAI TRÒ CHỦ THỂ CỦA GIÁO VIÊN NGỮ VĂN TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN VỊ DIDACTIC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Tóm tắt

Nghiên cứu này khảo sát vai trò chủ thể của giáo viên Ngữ văn trung học phổ thông trong quá trình chuyển vị didactic dưới tác động của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, nhằm mục đích phân tích thực trạng nhận thức, các biểu hiện của vai trò chủ thể và xác định những yếu tố chi phối quá trình này. Bằng việc áp dụng thiết kế nghiên cứu hỗn hợp tuần tự giải thích, nghiên cứu tiến hành khảo sát định lượng trên 350 giáo viên, sau đó phỏng vấn sâu định tính với 15 giáo viên để lí giải các kết quả. Phát hiện chính cho thấy một nghịch lí sâu sắc: mặc dù giáo viên có nhận thức rất tích cực về vai trò kiến tạo tri thức và đổi mới phương pháp (M = 4,39), thực hành sư phạm của họ lại bị kìm hãm nghiêm trọng bởi áp lực từ các kì thi (M = 4,78), yếu tố rào cản lớn nhất. Áp lực này bóp méo mục tiêu giáo dục, buộc giáo viên chuyển từ vai trò nhà giáo dục sáng tạo sang “thợ luyện thi”. Nghiên cứu kết luận rằng vai trò chủ thể của giáo viên là điều kiện tiên quyết cho sự thành công của cải cách nhưng chỉ có thể được phát huy trọn vẹn khi có sự đồng bộ, nhất quán giữa triết lí của chương trình và định hướng của hệ thống kiểm tra, đánh giá.