ĐÁNH GIÁ THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ TỔNG HÀM LƯỢNG FLAVONOID, POLYPHENOL, VÀ SAPONIN Ở LOÀI CƠM NGUỘI ĐỐM TRẮNG (ARDISIA ALBOMACULATA PIT.) THU THẬP TẠI LÂM ĐỒNG

Tóm tắt

Ardisia Sw. (Primulaceae) là một chi có nhiều loài cây thuốc được ghi nhận về hiệu quả điều trị bệnh dạ dày như Khôi nhung (A. gigantifoliaStapf) hay Khôi tía (A.silvestris Pit.). Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá thành phần hoá học và hàm lượng một số nhóm hợp chất thứ cấp từ lá của loài Cơm nguội đốm trắng, Ardisia  albomaculata Pit., một loài Ardisia đặc hữu của Việt Nam và cũng đang được cộng đồng địa phương dùng điều trị bệnh dạ dày. Chúng tôi đã phân tích định tính và so sánh thành phần hoá học giữa các mẫu Cơm nguội đốm trắng thu thập tự nhiên ở độ cao 200 m so với mực nước biển với mẫu trồng ở độ cao 1500 m so với mực nước biển và mẫu dược liệu loài Khôi nhung theo phương pháp của Nguyễn Văn Đàn và Nguyễn Viết Tựu (1985), Nguyễn Kim Phi Phụng (2007). Kết quả cho thấy dịch chiết ethanol của hai loài Cơm nguội đốm trắng (Ardisia albomaculata) và Khôi nhung (Ardisia gigantifolia) đều có chứa các nhóm hợp chất antraglycoside, flavonoid, saponin và tannin. Ngoài ra, định lượng flavonoid tổng, polyphenol tổng và saponin tổng theo phương pháp UV-VIS cho thấy hàm lượng saponin tổng ở mẫu trồng luôn cao hơn mẫu tự nhiên và hàm lượng cả ba nhóm hoạt chất trong Ardisia albomaculata đều cao hơn so với Ardisia gigantifolia. Cần có các nghiên cứu sâu hơn để khẳng định giá trị làm thuốc của loài Cơm nguội đốm trắng làm cơ sở cho việc bảo tồn và sử dụng hiệu quả nguồn gen tiềm năng này.