THẦN THOẠI NGƯỜI TÀY BA BỂ, BẮC KẠN TRONG MỐI QUAN HỆ VỚI MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA DÂN GIAN

Tóm tắt

Cho đến nay, thần thoại vẫn là thể loại văn học dân gian có sức hấp dẫn đặc biệt trong đời sống tinh thần của người Tày Ba Bể, Bắc Kạn; đồng thời, nó đặt tiền đề, cơ sở cho nhiều thể loại truyện kể dân gian Tày khác. Tuy vậy, nghiên cứu diện mạo và mối quan hệ giữa thần thoại Tày Ba Bể với môi trường văn hóa vẫn còn là vấn đề rất cần làm rõ. Để giải quyết vấn đề này, chúng tôi đã sử dụng kết hợp phương pháp điền dã, phân tích, tổng hợp tài liệu và phương pháp nghiên cứu liên ngành nhằm làm rõ diện mạo và mối quan hệ gắn bó giữa thần thoại với đời sống tín ngưỡng, phong tục và lễ hội người Tày tại vùng văn hóa Ba Bể, Bắc Kạn. Kết quả cho thấy các truyện kể thần thoại Tày Ba Bể đã bắt nguồn và phản chiếu rất nhiều nghi lễ tín ngưỡng tâm linh, tập tục và một số lễ hội quan trọng trong đời sống cộng đồng người Tày Bắc Kạn. Từ đó, bài viết khẳng định ý nghĩa và vai trò cũng như lí do tồn tại của những bản kể thần thoại trong hình thức là những truyện kể đậm yếu tố tưởng tượng và hoang đường.