NGHIÊN CỨU MỨC ĐỘ SẴN SÀNG CHUYỂN DỊCH NĂNG LƯỢNG TRONG NGÀNH CÔNG NGHIỆP XI MĂNG TẠI VIỆT NAM
Từ khóa
DOI:
https://doi.org/10.34238/tnu-jst.14512Tóm tắt
Ngành công nghiệp xi măng Việt Nam hiện chiếm khoảng 33% tổng phát thải CO₂ quốc gia và là một trong những ngành tiêu thụ năng lượng lớn nhất. Nghiên cứu này đánh giá mức độ sẵn sàng chuyển dịch năng lượng (Energy Transition Readiness - ETR) của ngành xi măng Việt Nam trong giai đoạn 2023-2025 dựa trên khung 4 trụ cột: công nghệ, chính sách, tài chính và nguồn nhân lực. Phương pháp kết hợp phân tích dữ liệu thứ cấp từ IEA, OECD, Bộ Công thương và khảo sát sơ cấp tại 25 doanh nghiệp lớn (tỷ lệ phản hồi 84%). Kết quả cho thấy chỉ số ETR trung bình đạt 62,4 ± 11,8% (95% CI: 59,1-65,7%), cao hơn mức trung bình toàn cầu của các ngành khó giảm phát thải (55% theo IEA 2024). Mô hình hệ động lực học (system dynamics) được xây dựng bằng phần mềm Vensim DSS dự báo: nếu tận dụng tối đa nguồn lực JETP và PDP8 sửa đổi, ngành có thể giảm phát thải từ 700 kg CO₂/t xi măng hiện nay xuống còn 580-620 kg/t vào năm 2030. Nghiên cứu đề xuất khung hành động 5 năm (2026-2030) và khuyến nghị thành lập Quỹ Chuyển dịch Năng lượng Xi măng Quốc gia.Lượt tải
Tài liệu tham khảo
International Energy Agency (IEA), “Cement,” Paris, France, 2024. [Online]. Available: https://www.iea.org/reports/cement. [Accessed Dec. 20, 2025].
U.S. Geological Survey (USGS), “Mineral Commodity Summaries: Cement,” Reston, VA, USA, 2024. [Online]. Available: https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2024/mcs2024-cement.pdf. [Accessed Dec. 20, 2025].
P. K. Mehta and P. J. M. Monteiro, Concrete: Microstructure, Properties, and Materials, 4th ed. New York, NY, USA: McGraw-Hill Education, 2014.
Cembureau – The European Cement Association, “Activity Report,” Brussels, Belgium, 2025. [Online]. Available: https://www.cementeurope.eu/media/geep2n0j/cembureau-activity-report-2024.pdf [Accessed Dec. 20, 2025].
Vietnam Ministry of Construction, Decision No. 1266/QĐ-TTg: Cement Industry Development Plan 2021–2030, Vision to 2050. Hanoi, Vietnam, 2021.
United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC), “Glasgow Climate Pact,” Glasgow, U.K., 2024. [Online]. Available: https://unfccc.int/sites/default/files/resource/cop26_ auv_2f_cover_decision.pdf. [Accessed Dec. 20, 2025].
Government of Vietnam, Decision No. 500/QĐ-TTg: National Power Development Plan VIII (PDP8). Hanoi, Vietnam, 2023.
Just Energy Transition Partnership (JETP), “Policy Brief For Preparation of Just Energy Transition Partnership Implementation in Vietnam,” 2023. [Online]. Available: https://www.energytransitionpartnership. org/wp-content/uploads/2025/07/2023.05.05_revised_V-JETP_Policy-Brief_Just-element_EN.pdf Accessed Dec. 20, 2025].
International Energy Agency (IEA), “Vietnam Energy Outlook Report: Pathways to Net-Zero,” Ha Noi, Viet Nam, 2024. [Online]. Available: https://ens.dk/sites/ens.dk/files/Globalcooperation/1._eor-nz_english_june2024_0.pdf. [Accessed Dec. 20, 2025].
S. Hasanbeigi, L. Price, and E. Lin, “Emerging energy-efficiency and CO₂ emission-reduction technologies for cement and concrete production,” J. Cleaner Prod., vol. 103, pp. 142–151, 2015, doi: 10.1016/j.jclepro.2014.09.038.
G. Habert et al., “Environmental impacts and decarbonization strategies in the cement and concrete industries,” Nat. Rev. Earth Environ., vol. 1, pp. 559–573, 2020, doi: 10.1038/s43017-020-0093-3.
M. Gamero, M. Quinteros, and D. S. Hall, “Co-processing of industrial and municipal wastes in cement kilns: A review,” Waste Manag., vol. 132, pp. 162–175, 2021, doi: 10.1016/j.wasman.2021.07.004.
J. K. Andersson, R. Brynolfsson, M. Taljegard, and F. Johnsson, “Deep decarbonization of industry: The role of electrification and CCS in cement and steel,” Energy, vol. 236, 2021, Art. no. 121505, doi: 10.1016/j.energy.2021.121505.
J. Rissman et al., “Technologies and policies to decarbonize global industry: Review and assessment,” Energy Policy, vol. 153, 2021, Art. no. 112259, doi: 10.1016/j.enpol.2021.112259.
V. Gursel, L. Gunning, and B. L. D. Boehm, “Financial mechanisms for industrial decarbonization: Opportunities for green bonds in the cement sector,” Energy Econ., vol. 118, 2024, Art. no. 106005, doi: 10.1016/j.eneco.2023.106005.
Climate Bonds Initiative, “Reducing emissions in the cement industry,” London, U.K., 2023. [Online]. Available: https://www.climatebonds.net/standard/cement. [Accessed Dec. 20, 2025].
World Bank, “Just Transition for All: The World Bank Group’s Support to Countries Transitioning Away from Coal,” Washington, DC, USA, 2023. [Online]. Available: https://www.worldbank.org/en/topic/extractiveindustries/publication/global-perspective-on-coal-jobs-and-managing-labor-transition-out-of-coal [Accessed Dec. 20, 2025].
United Nations Development Programme (UNDP), “Just energy transition framework,” New York, NY, USA, 2024. [Online]. Available: https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2025-12/just_energy_transition_framework-assessment_report_eng.pdf [Accessed Dec. 20, 2025].
