XÂY DỰNG KHUNG MÔ HÌNH KINH TẾ TUẦN HOÀN TÍCH HỢP CHUYỂN ĐỔI SỐ TẠI VIỆT NAM: TIẾP CẬN TỪ LÝ THUYẾT CÁC BÊN LIÊN QUAN
Từ khóa
DOI:
https://doi.org/10.34238/tnu-jst.14776Tóm tắt
Phát triển kinh tế tuần hoàn là yêu cầu cấp thiết để Việt Nam thực hiện cam kết Net Zero vào năm 2050 và phát triển bền vững. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp nhiều rào cản do thiếu cơ chế liên kết dữ liệu và sự rời rạc trong vai trò của các bên liên quan. Nghiên cứu được thực hiện nhằm xây dựng một khung mô hình kinh tế tuần hoàn tích hợp chuyển đổi số, đồng thời làm rõ vai trò và cơ chế tương tác giữa các bên liên quan tại Việt Nam. Bằng các phương pháp thu thập, so sánh, phân tích tài liệu, kết quả nghiên cứu cho thấy các mô hình truyền thống chủ yếu tập trung vào xử lý ở khâu cuối cùng của quá trình sản xuất và gây ô nhiễm thứ cấp do thiếu nền tảng công nghệ. Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất mô hình với ba trụ cột chính: sản xuất tuần hoàn dựa trên thiết kế sinh thái, tiêu dùng trách nhiệm và hệ thống kết nối dữ liệu số. Điểm mới của nghiên cứu là việc tích hợp yếu tố chuyển đổi số để minh bạch hóa dòng vật chất và tối ưu hóa sự tương tác giữa các bên liên quan. Kết luận của nghiên cứu cung cấp cơ sở cho việc hoàn thiện hành lang pháp lý và xây dựng tiêu chí định danh xanh tại Việt Nam.Lượt tải
Tài liệu tham khảo
L. Lien, M. Duc, and N. Viet, “Water resources are at risk of degradation,” VTV Times - Vietnam Television, June 03, 2024. [Online]. Available: https://vtv.vn/xa-hoi/tai-nguyen-nuoc-dung-truoc-nguy-co-suy-thoai-20240603213437168.htm. [Accessed Dec. 20, 2025].
World Bank, Market Study for Vietnam: Plastics Circularity Opportunities and Barriers, World Bank Group, Washington, D.C., 2021.
Prime Minister of Vietnam, “Decision No. 1658/QD-TTg dated Oct. 01, 2021 on approving the National Green Growth Strategy for the 2021-2030 period, vision to 2050,” 2021.
Prime Minister of Vietnam, “Decision No. 687/QD-TTg dated Jun. 07, 2022 on approving the Scheme on development of circular economy in Vietnam,” 2022.
H. O. Nguyen, “The Role of International Capital Flows in Promoting the Circular Economy Model in Vietnam,” Journal of Economic Finance Research and Review, vol. 01, no. 06, pp. 133-139, Dec. 2025.
V. T. Nguyen, Q. T. Nguyen, and T. T. D. Pham, “Identifying circular economy strategies for decarbonization in built environment: A comparative analysis of key stakeholders in Vietnam,” Sustainable Futures, vol. 9, Apr. 2025. [Online]. Available: https://www.sciencedirect.com/science/ article/pii/S2666188825001819. [Accessed Dec. 20, 2025].
T. M. Tu, P. N. D. Nguyen, Q. H. Nguyen, H. H. Phan, and P. K. L. Nguyen, “Stakeholder pressure, circular economy, and SME performance: The role of green innovation in emerging markets,” E&M Economics and Management, vol. 28, no. 3, pp. 244-260, Sep. 2025.
T. V. Nguyen, “Challenges in implementing Extended Producer Responsibility (EPR) in Vietnam,” TNU Journal of Science and Technology, vol. 229, no. 09, pp. 45-52, 2024.
D. T. Pham et al., “Circular economy approach in domestic waste treatment: A case study in Lao Cai city, Vietnam,” TNU Journal of Science and Technology, vol. 228, no. 11, pp. 208-217, 2023.
M. H. Pham, V. T. Nguyen, and H. C. Vo, “Circular economy approach in agricultural wastes management: A case study in Minh Chau commune, Ba Vi, Ha Noi,” TNU Journal of Science and Technology, vol. 226, no. 09, pp. 100-107, 2021.
H. T. Pham, “Developing Circular Economy in Association with Digital Transformation in Vietnam,” International Journal of Scientific Research in Science and Technology, vol. 12, no. 1, pp. 363-368, Jan. 2025, doi: 10.32628/IJSRST25121179.
T. T. Le, L. C. G. Le, A. Behl, and N. Gupta, “The Role of Digital Transformation in Promoting Circular Economy Practices: An Empirical Study of the Vietnamese Public Sector,” Business Strategy and the Environment, vol. 35, no. 2, pp. 2072-2084, Oct. 2025, doi: 10.1002/bse.70293.
M. F. Arroyabe, C. F. A. Arranz, and J. C. Fernandez de Arroyabe, “The integration of circular economy and digital transformation as a catalyst for small and medium enterprise innovation,” Business Strategy and the Environment, no. 33, pp. 7162-7181, 2024, doi: 10.1002/bse.3858.
T. M. Tu et al., “Stakeholder pressure, circular economy, and SME performance: The role of green innovation in emerging markets,” E&M Economics and Management, vol. 28, no. 3, pp. 244-260, 2025.
O. E. Ogunmakinde, “A review of circular economy development models in China, Germany and Japan,” Recycling, vol. 4, no. 3, Jul. 2019, doi: 10.3390/recycling4030027.
X. Zeng and J. Li, “Circular economy in China,” in Circular Economy: Global Perspective, S. Ghosh, Ed. Singapore: Springer, 2020, pp. 123-129.
J. Kirchherr, L. Piscicelli, R. Bour, E. Kostense-Smit, J. Muller, A. Huibrechtse-Truijens, and M. Hekkert, “Barriers to the circular economy: Evidence from the European Union (EU),” Ecological Economics, vol. 150, pp. 264-272, Aug. 2018.
L. Montag, “Roadmap to a circular economy by 2030: A comparative review of circular business model visions in Germany and Japan,” Sustainability, vol. 15, no. 6, Mar. 2023, Art. no. 5374.
Ellen MacArthur Foundation, “Towards the Circular Economy Vol. 1: Economic and business rationale for an accelerated transition,” 2013. [Online]. Available: https://ellenmacarthurfoundation.org. [Accessed Dec. 26, 2025].
R. E. Freeman, Strategic Management: A Stakeholder Approach. Boston, MA: Pitman, 1984.
National Assembly of the Socialist Republic of Vietnam, Law on Environmental Protection, no. 72/2020/QH14, Nov. 17, 2020, 2020.
Vietnam Academy of Agricultural Sciences, “Only 10-35% of agricultural by-products are recycled,” July 17, 2025. [Online]. Available: https://vaas.vn. [Accessed Jan. 31, 2026].
B&Company Vietnam, “Eco-Industrial Parks in Vietnam: Current Situation and Prospects,” Sep. 24, 2024. [Online]. Available: https://b-company.jp/eco-industrial-parks-in-vietnam-current-situation-and-prospects/. [Accessed Jan. 31, 2026].
V. M. Lai and A. H. Pham, “The circular economy in Viet Nam,” in Viet Nam 2045: Development Issues and Challenges, F. Kimura et al., Eds. Jakarta, Indonesia: ERIA, 2023, pp. 499–552.
Ministry of Industry and Trade, "Strong commitment to reduce plastic waste," Nov. 15, 2023. [Online]. Available: https://moit.gov.vn/bao-ve-moi-truong/cam-ket-hanh-dong-manh-me-giam-thieu-rac-thai-nhua.html. [Accessed Jan. 31, 2026].
Vietnam Textile and Apparel Association, “Textile and garment industry expects export turnover in 2024 to reach 44 billion USD,” Dec. 18, 2023. [Online]. Available: http://www.vietnamtextile.org.vn/ det-may-ky-vong-kim-ngach-xuat-khau-nam-2024-dat-44-ty-usd_p1_1-1_2-1_3-597_4-6944.html. [Accessed Jan. 31, 2026].
Ministry of Construction, "Construction solid waste treatment: Sustainable and environmentally friendly trends," Aug. 12, 2025. [Online]. Available: https://moc.gov.vn/vn/tin-tuc/1268/87343/xu-ly-chat-thai-ran-xay-dung--xu-huong-ben-vung--than-thien-moi-truong.aspx. [Accessed Jan. 31, 2026].
