KHẶP THÁI Ở THANH HOÁ: TỪ GIÁ TRỊ BIỂU ĐẠT VĂN HOÁ ĐẾN NGHỆ THUẬT THỂ HIỆN
Từ khóa
DOI:
https://doi.org/10.34238/tnu-jst.15036Tóm tắt
Bài viết nghiên cứu khặp Thái như một chỉnh thể văn hóa – nghệ thuật tiêu biểu của cộng đồng người Thái Thanh Hóa. Trên cơ sở kết hợp phương pháp phân tích văn bản văn học với tiếp cận thi pháp học và phương pháp liên ngành, bài viết làm rõ hai phương diện có quan hệ hữu cơ. Ở bình diện giá trị biểu đạt văn hóa, khặp vừa phản ánh các phong tục mang đậm bản sắc văn hoá, đồng thời chuyển tải hệ chuẩn đạo lí và văn hóa ứng xử của tộc người. Ở bình diện nghệ thuật, khặp được thể hiện qua cấu trúc (mở đầu – nội dung – kết thúc), hệ thống vần và nhịp điệu. Qua đó, bài viết khẳng định khặp không chỉ là phương tiện biểu đạt bản sắc tộc người mà còn là “kho kí ức văn hóa sống”, trong đó hình thức nghệ thuật giữ vai trò bảo đảm cho sự lưu giữ và trao truyền các giá trị văn hóa trong đời sống đương đại.Lượt tải
Tài liệu tham khảo
R. Bauman, Verbal Art as Performance. Prospect Heights, IL, USA: Waveland Press, 1984.
UNESCO, Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. Paris, France: UNESCO, 2003.
H. T. Le and V. D. Thi, “Preserving and promoting the Thai ethnic language and script in Thanh Hoa Province,” Journal of Science, Thanh Hoa University of Culture, Sports and Tourism, vol. 1, no. 19, pp. 69-78, Jan. 2024.
Lam Son Research Group, comp., Proverbs and Folk Songs of Thanh Hoa. Thanh Hoa, Vietnam: Thanh Hoa Department of Culture, 1976.
T. H. Ha and T. K. Luc, Thai Khap Singing in Thanh Hoa. Thanh Hoa, Vietnam: Thanh Hoa Department of Culture, 1983.
Various Authors, Anthology of Folklore of Ethnic Groups in Thanh Hoa. Thanh Hoa, Vietnam: Thanh Hoa Department of Culture and Information, 1990.
V. Anh, Approaching Thai Village Culture. Hanoi, Vietnam: Culture and Ethnic Publishing House, 2002.
N. N. Ha, C. M. Ha, B. T. Pham, and V. T. Ha, Folk Songs of Daily Life of the Thai People in Thanh Hoa. Thanh Hoa, Vietnam: Thanh Hoa Publishing House, 2011.
X. H. Ha, “Similarity of artistic expressions in Tay and Thai people’s daily lyrical folk songs,” Journal of Science and Technology – The University of Danang, vol. 17, no. 2, pp. 26-30, Feb. 2019.
X. H. Ha, “Similarities in performance features of lyrical folk songs in the daily life of Tay and Thai ethnic groups,” Journal of Science and Technology – The University of Danang, vol. 18, no. 10, pp. 47-51, Oct. 2020.
X. H. Ha, “Comparing poetic forms in romantic folk songs of the Tay and Thai people,” Journal of Science and Technology – The University of Danang, vol. 16, no. 4, pp. 51-54, Apr. 2018.
T. V. N. Nguyen, T. H. Le, and T. L. Nguyen, “Sustaining the performance environment of intangible cultural heritage of ethnic minorities in Vietnam in the contemporary context: The case of ‘Khap Thai’ in Thanh Hoa Province,” International Journal of Social Science Research, vol. 2, no. 5, pp. 293-305, Sep.–Oct. 2025.
C. X. Pham and T. H. Le, Proverbs, Idioms, and Folk Songs of the Thai People in Thanh Hoa. Hanoi, Vietnam: Culture and Ethnic Publishing House, 2023.
