Lập luận trong các lượt lời trên diễn đàn quốc hội (Qua những phiên chất vấn)

Tóm tắt

Bài viết nghiên cứu đặc điểm các thành phần lập luận trong các lượt lời qua những phiên chất vấn trên diễn đàn Quốc hội. Bằng phương pháp miêu tả, từ kết quả khảo sát trường hợp, bài viết đã khái quát đặc điểm chung của luận cứ, kết luận và các chỉ dẫn lập luận trong lập luận. Luận cứ trong những lập luận này thường được trình bày theo 4 kiểu (thực tế tồn tại, nguồn tin, hành động thực tế, số liệu) và theo các kiểu khuôn nhất định. Chất liệu xây dựng luận cứ đa dạng (thực tế phản ánh dư luận cử tri, các chính sách, cam kết của các ban ngành,…). Vị trí của kết luận có xu hướng trình bày riêng đối với người điều hành, người trả lời. Các kiểu kết luận cấu tạo là câu hỏi tu từ có hiệu lực lập luận tốt. Kết tử dẫn nhập kết luận có thể không cần thiết trong các trường hợp lập luận đảo ngược kết luận hoặc khi kết luận là câu chất vấn, vì mâu thuẫn logic đã đủ để thúc đẩy kết luận. Các yếu tố hạn định (tác tử tình thái giảm hiệu lực hành vi xác tín, khuyến lệnh) xuất hiện làm giảm mức độ tin cậy trong kết luận… Nhận diện đặc điểm lập luận trong các lượt lời sẽ định hướng nghiên cứu lập luận trong sự vận động hội thoại tranh biện.