Nội hàm văn hoá được phản ánh qua thành ngữ có hình tượng “con rắn” (蛇) trong tiếng Trung và tiếng Việt

Tóm tắt

Thành ngữ được đúc kết, lưu truyền từ đời này sang đời khác, là một bộ phận quan trọng trong ngôn ngữ, phản ánh đặc trưng văn hóa và tư duy tri nhận của dân tộc sử dụng ngôn ngữ đó. Hình tượng “con rắn” trong thành ngữ với ý nghĩa biểu tượng đa dạng, không chỉ phản ánh kinh nghiệm, triết lý, giá trị văn hóa mà còn làm cho ngôn ngữ trở nên phong phú hơn. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu thống kê mô tả, phân tích, so sánh đối chiếu trên ngữ liệu thành ngữ có hình tượng "con rắn"（蛇） trong tiếng Trung và tiếng Việt nhằm tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt trong nội hàm văn hóa, cũng như tư duy tri nhận của hai dân tộc. Kết quả nghiên cứu cho thấy, hình tượng "con rắn" trong nền văn hóa Trung Hoa và nền văn hóa Việt Nam vừa có ý nghĩa tích cực vừa có ý nghĩa tiêu cực, vừa có điểm chung vừa có điểm riêng và được phản ánh thông qua bảy khía cạnh: thói quen đề phòng nguy hiểm, tâm lý sợ hãi dẫn đến tôn thờ, bài học về sách lược, tính linh hoạt đổi mới, quan niệm thẩm mỹ, quan niệm nhân quả.