CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ TUÂN THỦ THUẾ CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI VIỆT NAM: TIẾP CẬN THEO LÝ THUYẾT HÀNH VI DỰ ĐỊNH

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ thuế của DN nhỏ và vừa (DNNVV) tại Việt Nam, trong bối cảnh hiện đại hóa công tác quản lý thuế. Trên cơ sở lý thuyết hành vi dự định (TPB), mô hình nghiên cứu đề xuất gồm bốn yếu tố: Hệ thống thuế điện tử (ETAX), Thái độ tuân thủ thuế (AT), Ảnh hưởng xã hội và Nhận thức kiểm soát hành vi (SNPBC), và Lợi ích nội tại/Động lực cá nhân (IM). Dữ liệu khảo sát từ 172 DNNVV được xử lý bằng SPSS thông qua phương pháp hồi quy tuyến tính đa biến (Stepwise). Kết quả cho thấy, ba yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi tuân thủ thuế, bao gồm: Thái độ tuân thủ thuế (β = 0.383), Ảnh hưởng xã hội và nhận thức kiểm soát hành vi (β = 0.241) và Lợi ích nội tại/động lực cá nhân (β = -0.228). Đặc biệt, yếu tố IM có tác động ngược chiều với giả thuyết ban đầu, phản ánh thực trạng một số DN có xu hướng ưu tiên lợi ích tài chính ngắn hạn hơn là thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Biến ETAX không có ý nghĩa thống kê, cho thấy hệ thống thuế điện tử hiện chưa phát huy vai trò trong việc thúc đẩy tuân thủ. Kết quả nghiên cứu góp phần mở rộng cơ sở thực nghiệm cho lý thuyết TPB trong lĩnh vực tuân thủ thuế, đồng thời cung cấp hàm ý chính sách quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với khối DNNVV.