TÀI CHÍNH BỀN VỮNG TẠI VIỆT NAM: THỰC TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

Tóm tắt

Trước bối cảnh biến đổi khí hậu và cam kết của Việt Nam về đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 tại Hội nghị COP26[1], tài chính bền vững đã trở thành xu thế tất yếu nhằm huy động nguồn lực cho tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Bài viết này tập trung nghiên cứu lĩnh vực tài chính bền vững tại Việt Nam thông qua phương pháp định tính và tổng quan tài liệu. Kết quả cho thấy, mặc dù Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách thúc đẩy tài chính xanh và ghi nhận tín dụng xanh tăng trưởng bình quân ~22%/ năm giai đoạn 2017 – 2023[2], quy mô tài chính bền vững vẫn còn rất nhỏ so với tiềm năng (chỉ chiếm khoảng 0,5% thị phần toàn cầu)[3]. Thị trường trái phiếu xanh ở Việt Nam còn non trẻ, với chỉ 19 trái phiếu xanh được phát hành từ năm 2018 đến 2023[4], và tín dụng xanh mới chiếm khoảng 4,5% tổng dư nợ hệ thống ngân hàng[5]. Các rào cản chính bao gồm khung pháp lý, tiêu chí phân loại dự án xanh chưa hoàn thiện; nhận thức về ESG còn hạn chế; sản phẩm tài chính xanh chưa đa dạng; và DN, đặc biệt là DN nhỏ và vừa (DNNVV), gặp khó khăn trong tiếp cận vốn xanh[6][7]. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm phát triển tài chính bền vững tại Việt Nam, tập trung vào việc hoàn thiện khung chính sách, đa dạng hóa sản phẩm tài chính xanh, nâng cao năng lực các bên liên quan và phát triển các thị trường hỗ trợ (như trái phiếu xanh, thị trường carbon).