https://vjol.info.vn/vaa/issue/feed Tạp chí Kế toán và Kiểm toán 2026-03-17T04:20:11+07:00 Tap chí Kế toán & Kiểm toán Banbientapvaa@gmail.com Open Journal Systems <p><strong>Tạp chí của Hiệp hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam</strong></p> https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130687 VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TẠI CÁC CÔNG TY XÂY LẮP KHU VỰC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ ĐÔNG NAM BỘ 2026-02-03T09:44:35+07:00 PGS.TS. Trần Văn Tùng - Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (HUTECH) tapchiktkt@vaa.net.vn CN. Tô Thị Dung - Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (HUTECH) tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến vận dụng kế toán quản trị (KTQT) tại các công ty xây lắp (CTXL) khu vực Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) và Đông Nam Bộ (ĐNB). Mẫu khảo sát gồm 178 cá nhân là đại diện lãnh đạo của các CTXL tại TP.HCM và ĐNB. Tác giả sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng bằng việc sử dụng mô hình hồi quy đa biến để nghiên cứu đề tài. Kết quả cho thấy có 6 nhân tố gồm Mức độ ứng dụng công nghệ thông tin; Quy mô công ty; Trình độ nhân viên kế toán; Chi phí cho việc tổ chức KTQT; Cam kết và hiểu biết của người điều hành DN và Sự phân quyền quản lý tác động cùng chiều đến vận dụng KTQT tại các CTXL khu vực TP.HCM và ĐNB.</p> 2026-01-12T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130688 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NIÊM YẾT TRÊN SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2026-02-03T09:48:01+07:00 CHV. Tạ Thị Kim Thoa - Trường Đại học Công Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (HUTECH) tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Bài nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng cân bằng của 26 ngân hàng thương mại (NHTM) niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) trong giai đoạn 2011 – 2024 nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động ngân hàng. Kết quả hồi quy bằng phương pháp ước lượng bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS), cho thấy quy mô ngân hàng, vốn chủ sở hữu, lạm phát và tăng trưởng kinh tế có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động. Ngược lại, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, chi phí hoạt động và tỷ lệ tiền gửi khách hàng có ảnh hưởng tiêu cực. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở thực tiễn cho nhà quản trị và nhà hoạch định chính sách trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các NHTM Việt Nam.</p> 2026-01-09T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130690 NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG KIỂM TOÁN LIÊN TỤC TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC TẠI VIỆT NAM 2026-02-03T10:00:25+07:00 TS. Nguyễn Thị Việt Lê - Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư và sự bùng nổ của dữ liệu lớn đang làm thay đổi căn bản mọi lĩnh vực, bao gồm cả hoạt động kiểm toán, giám sát của nhà nước. Phương pháp kiểm toán truyền thống, dựa trên cơ sở chọn ngày càng bộc lộ nhiều hạn chế trong việc cung cấp sự đảm bảo kịp thời, toàn diện trước các rủi ro trong môi trường số. Kiểm toán liên tục (KTLT) (Continuous auditing - CA) nổi lên như một mô hình kiểm toán tất yếu, sử dụng công nghệ để tự động hóa việc thu thập và phân tích bằng chứng kiểm toán theo thời gian thực hoặc gần thời gian thực, cho phép kiểm toán toàn bộ dữ liệu. Nghiên cứu này tập trung làm rõ tính tất yếu, khách quan của việc áp dụng KTLT trong hoạt động của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) dựa trên nghiên cứu tổng quan và kinh nghiệm tại các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) trên thế giới. Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò của KTLT, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm quan trọng cho KTNN Việt Nam trong việc xây dựng lộ trình triển khai, bao gồm: Hoàn thiện hành lang pháp lý về tiếp cận dữ liệu, chuẩn hóa dữ liệu; xây dựng lộ trình triển khai; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thay đổi văn hóa kiểm toán và định vị lại vai trò của kiểm toán trong thời đại mới</p> 2026-01-12T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130694 HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NGHIÊN CỨU ĐIỂN HÌNH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN BẮC Á 2026-02-03T10:06:37+07:00 Nguyễn Minh Phương - Nguyễn Thị Thùy Dương - Học viện Ngân hàng tapchiktkt@vaa.net.vn Nguyễn Thu Hiền - Ngân hàng Thương mại Cổ phần Bắc Á tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả tài chính của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Bắc Á (Bắc Á Bank) giai đoạn 2016 – 2024 thông qua các chỉ tiêu ROA, ROE và CIR, đồng thời phân tích mối quan hệ động giữa các yếu tố nội tại, bao gồm thu nhập dịch vụ, chi phí hoạt động và tỷ lệ nợ xấu. Sử dụng mô hình VAR với dữ liệu theo quý, nghiên cứu kiểm định mối quan hệ nhân quả và đo lường phản ứng của các biến thông qua hàm phản ứng xung IRF và phân rã phương sai FEVD. Kết quả cho thấy: Thu nhập dịch vụ có tác động tích cực đến ROA trong 1–2 quý đầu và góp phần cải thiện hiệu quả chi phí khi làm giảm CIR; Ngược lại, chi phí hoạt động gây tác động tiêu cực rõ rệt lên ROA và ROE, đồng thời làm gia tăng CIR và NPL trong ngắn hạn; Tỷ lệ nợ xấu ảnh hưởng bất lợi đến khả năng sinh lời; và cho thấy Kết quả phân rã phương sai CIR và chi phí hoạt động đóng vai trò quan trọng trong biến động hiệu quả tài chính, trong khi tác động của thu nhập dịch vụ mang tính ổn định và lan tỏa. Các kết quả này gợi mở hàm ý chính sách quan trọng cho Bắc Á Bank, trong việc mở rộng dịch vụ phi tín dụng, kiểm soát chi phí và nâng cao chất lượng tín dụng nhằm cải thiện hiệu quả tài chính bền vững.</p> 2026-01-16T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130696 TỪ TỰ ĐỘNG HÓA ĐẾN TỰ CHỦ: VAI TRÒ MỚI NỔI CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TỰ CHỦ (AGENTIC AI) TRONG KẾ TOÁN HIỆN ĐẠI 2026-02-03T10:14:39+07:00 Trần Khánh Lâm - Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Sự phát triển mạnh mẻ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi diện mạo ngành kế toán. Trong khi các hệ thống AI truyền thống hoạt động theo cáccâu lệnh và chỉ dẫn, thì AI tự chủ (agentic AI) lại có khả năng tự phát hiện nhiệm vụ và thực hiện chuỗi công việc gần giống một nhân viên. Nghiên cứu này tiếp cận ở góc độ thực nghiệm, kết hợp phỏng vấn bán cấu trúc với các chuyên gia AI kế toán và khảo sát nhóm nhỏ kế toán đang ứng dụng AI để khám phá nhận thức, lợi ích và thách thức khi triển khai AI tự chủ. Bài viết cũng tổng hợp các nguồn học thuật uy tín trên Scopus/WoS và báo cáo của các tổ chức lớn (CAQ, EY, KPMG), nhằm bổ sung bối cảnh và so sánh kết quả. Kết quả phỏng vấn cho thấy, chuyên gia tin rằng AI tác nhân đem lại năng suất cao và hỗ trợ kiểm soát tuân thủ, song vẫn lo ngại về độ tin cậy, ảo giác và trách nhiệm pháp lý. Khảo sát nhóm nhỏ kế toán viên tại các DN vừa và nhỏ, cho thấy 75 % đã sử dụng AI ở mức độ nào đó; họ đánh giá cao khả năng tự động hóa quy trình, nhưng hơn 60 % vẫn cần kiểm tra thủ công vì lo lắng về sai sót. Nhìn chung, nghiên cứu chỉ ra rằng AI tự chủ sẽ trở thành xu hướng quan trọng, nhưng sự thành công phụ thuộc vào việc kết hợp công nghệ với đào tạo, quản trị rủi ro và quy định pháp lý phù hợp</p> 2026-01-15T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130704 THÁCH THỨC KHI TRIỂN KHAI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) TRONG HỆ THỐNG KẾ TOÁN CHÍNH PHỦ TẠI CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN 2026-02-03T10:19:02+07:00 TS. Phạm Trà Lam - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tapchiktkt@vaa.net.vn PGS.TS. Mai Thị Hoàng Minh - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Trong xu thế hiện đại hóa quản trị công, việc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào hệ thống kế toán chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá về tính minh bạch và hiệu quả điều hành. Tuy nhiên, tại các quốc gia đang phát triển, lộ trình này đối mặt với những thách thức đa chiều và phức tạp. Nghiên cứu này tập trung nhận diện các rào cản cốt lõi, thông qua việc phân tích bối cảnh thể chế và hạ tầng kỹ thuật đặc thù.</p> <p>Trên thực tế, có một số kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, sự thiếu hụt về khung pháp lý số, hạ tầng dữ liệu rời rạc và hạn chế về ngân sách đầu tư là những trở ngại hàng đầu. Bên cạnh đó, sức cản từ văn hóa hành chính truyền thống và sự khan hiếm nguồn nhân lực kế toán công am hiểu công nghệ cũng gây ra những khó khăn đáng kể trong việc duy trì và vận hành các mô hình AI. Cuối cùng, bài báo đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm xây dựng hệ sinh thái kế toán số bền vững, nhấn mạnh vai trò của việc hoàn thiện thể chế và đào tạo lại đội ngũ công chức để thích ứng với kỷ nguyên AI trong khu vực công</p> 2026-01-13T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130706 CÁC NHÂN TỐ THUỘC ĐẶC ĐIỂM CỦA NHÀ QUẢN TRỊ TÁC ĐỘNG ĐẾN MỨC ĐỘ TUÂN THỦ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP 2026-02-03T10:30:58+07:00 PGS.TS. Phạm Quốc Thuần - Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia – Hồ Chí Minh tapchiktkt@vaa.net.vn CHV. Phạm Thị Lam - Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia – Hồ Chí Minh tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Nghiên cứu này hướng đến mục tiêu xác định các nhân tố thuộc đặc điểm của nhà quản trị tác động đến mức độ tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Nghiên cứu định lượng bằng phương pháp khảo sát được sử dụng với đối tượng khảo sát chủ yếu là các giám đốc tài chính và kế toán trưởng. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, đạo đức của nhà quản trị, sự am hiểu của nhà quản trị về nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp (DN), kiến thức về thuế của nhà quản trị, thái độ của nhà quản trị về thuế, nhận thức của nhà quản trị về sự công bằng của hệ thống thuế tác động tích cực tới hành vi tuân thủ thuế TNDN. Nghiên cứu đã gợi ý một số chính sách, góp phần nâng cao việc tuân thủ thuế TNDN cho các SMEs trên địa bàn tỉnh Bình Dương.</p> 2026-01-14T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130711 PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC KẾ TOÁN BỀN VỮNG CHO THẾ HỆ KẾ TOÁN VIÊN TƯƠNG LAI: NGHIÊN CỨU DELPHI VỀ KHOẢNG CÁCH GIỮA ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC VÀ NHU CẦU THỰC TIỄN TẠI VIỆT NAM 2026-02-03T10:53:20+07:00 TS. Trần Hồng Vân - Trường Đại học Tài chính – Marketing tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Nghiên cứu này nhằm mục tiêu xác định khung năng lực kế toán bền vững (KTBV) cần thiết và đánh giá khoảng cách giữa chương trình đào tạo đại học với nhu cầu thực tiễn tại Việt Nam. Vận dụng phương pháp Delphi qua ba vòng khảo sát với sự tham gia của 18 chuyên gia đa ngành. Nghiên cứu đã xây dựng thành công một khung năng lực toàn diện gồm 35 yếu tố cốt lõi và khẳng định sự tồn tại của một khoảng cách nghiêm trọng giữa đào tạo và thực tiễn. Kết quả chỉ ra sự thiếu hụt sâu sắc về kiến thức các chuẩn mực báo cáo bền vững quốc tế và kỹ năng thực hành chuyên sâu, như đo lường tác động môi trường. Những phát hiện này cung cấp cơ sở khoa học đáng kể cho các cơ sở đào tạo trong việc đổi mới chương trình, cho doanh nghiệp (DN), tổ chức nghề nghiệp trong việc phát triển các khóa đào tạo và cho các nhà hoạch định chính sách nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, qua đó góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kế toán đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững (PTBV) quốc gia.</p> 2026-01-11T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130714 SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC TÍCH HỢP AI VÀO CÁC MÔN HỌC VỀ QUY TRÌNH KẾ TOÁN 2026-02-03T11:00:58+07:00 TS. Lương Đức Thuận - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Giáo dục kế toán truyền thống đang đối mặt với nguy cơ lạc hậu, khi chỉ tập trung vào các kỹ năng ghi chép thủ công và tuân thủ quy tắc, trong khi thị trường lao động hiện đại đòi hỏi nhiều hơn thế. Bài viết này sẽ trình bày tính cấp thiết của việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào chương trình giảng dạy các môn về quy trình kế toán trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0).</p> <p>Việc tích hợp AI không chỉ đơn thuần là thêm công cụ mới, mà là sự thay đổi tư duy cốt lõi. AI giúp tự động hóa các tác vụ nhàm chán, lặp đi, lặp lại, như nhập liệu và đối chiếu với độ chính xác vượt trội. Điều này giải phóng người kế toán khỏi công việc sự vụ để tập trung vào các chức năng có giá trị cao hơn, như phân tích dữ liệu, dự báo tài chính và tư vấn chiến lược.</p> <p>Việc trang bị kiến thức AI cho sinh viên là yếu tố sống còn để thu hẹp khoảng cách kỹ năng, người học cần hiểu cách AI vận hành trong quy trình thực tế để có thể quản lý công nghệ và ra quyết định dựa trên dữ liệu thực thời. Chính vì vậy, việc nhanh chóng đổi mới chương trình học tại các cơ sở đào tạo nhằm đảm bảo sinh viên tốt nghiệp có đủ năng lực cạnh tranh và thích ứng với môi trường kế toán số hóa trong tương lai là vô cùng cần thiết</p> 2026-01-08T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130716 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2026-02-03T11:11:23+07:00 CHV. Ngành Kế toán. Nguyễn Thị Thanh Nga - Trường Tiểu học Lương Thế Vinh - Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Trong bối cảnh đổi mới cơ chế tài chính công và tăng cường quyền tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp, việc vận dụng kế toán quản trị (KTQT) tại các đơn vị sự nghiệp công nói chung và tại các trường tiểu học nói riêng giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực. Nghiên cứu này được thực hiện, nhằm đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến việc vận dụng KTQT tại các trường tiểu học trên địa bàn TP. HCM . Tác giả đã thu thập 250 mẫu nghiên cứu và sử dụng các kỹ thuật để phân tích hồi quy. Kết quả cho thấy, có 5 nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT tại các trường tiểu học trên địa bàn TP. HCM theo mức độ giảm dần, gồm: Mức độ tự chủ của trường; Trình độ nhân viên kế toán; Sự quan tâm của lãnh đạo; Hệ thống văn bản pháp lý; và Ứng dụng công nghệ thông tin. Từ đó, tác giả đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao việc vận dụng KTQT tại các trường tiểu học trên địa bàn TP. HCM.</p> 2026-01-10T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130719 QUẢN TRỊ NHÂN LỰC ĐỂ NÂNG CAO ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CỦA GIẢNG VIÊN TẠI ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP 2026-02-03T11:35:07+07:00 ThS. NCS Nguyễn Trung Phong - Trường Đại học Công đoàn tapchiktkt@vaa.net.vn TS. Nguyễn Thị Thuỳ Linh - Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Giai đoạn 2020 – 2025, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã đạt nhiều thành tựu nổi bật trong công tác tác quản trị nhân lực (QTNL), đặc biệt ở năm nhóm nội dung: Công tác tuyển dụng được chuyên nghiệp hóa, hướng đến thu hút nhà khoa học trình độ cao, góp phần nâng tỷ lệ giảng viên có học vị tiến sĩ và học hàm giáo sư, phó giáo sư vượt chuẩn quốc gia; Hoạt động đào tạo - bồi dưỡng được mở rộng với nhiều hình thức kết hợp trực tuyến, gắn với chuyển đổi số và hội nhập quốc tế; Công tác đánh giá, thi đua, khen thưởng ngày càng minh bạch, dựa trên bộ tiêu chí năng lực và hiệu quả công việc; Chính sách lương, thưởng, phúc lợi từng bước được cải thiện; và Tạo môi trường làm việc thân thiện, dân chủ, sáng tạo. Tuy nhiên, vẫn tồn tại hạn chế về tính linh hoạt trong tuyển dụng, chưa đồng đều về đào tạo và thu nhập, đòi hỏi hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và phát triển văn hóa đổi mới sáng tạo bền vững</p> 2026-01-05T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130845 CÔNG BỐ THÔNG TIN BÁO CÁO PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DƯỚI GÓC NHÌN QUẢN TRỊ CÔNG TY - TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU 2026-02-04T04:18:54+07:00 Nguyễn Thị Tường Tâm - Phạm Minh Vương - NCS Viện Tài chính Kế toán, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Nghiên cứu này tổng quan sự phát triển của công bố thông tin báo cáo phát triển bền vững theo các khía cạnh thời gian, không gian và các nhân tố ảnh hưởng. Phương pháp định tính được sử dụng thông qua tổng hợp, hệ thống hóa tài liệu nghiên cứu. Kết quả tổng quan cho thấy, các nghiên cứu trước năm 2018 chủ yếu tập trung tại các quốc gia phát triển, trong khi giai đoạn sau 2018 mở rộng sang các nước đang phát triển. Nhân tố ảnh hưởng phổ biến được đề cập trong các nghiên cứu là hội đồng quản trị, với các đặc điểm như quy mô, thành viên độc lập, giới tính, chuyên môn và tần suất họp. Nghiên cứu kỳ vọng cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho các nghiên cứu về chủ đề này, cũng như hỗ trợ định hướng công bố thông tin báo cáo phát triển bền vững (CBBV) của các doanh nghiệp (DN) tại Việt Nam.</p> 2026-01-08T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130846 MÔ HÌNH TỔ CHỨC THANH TRA LAO ĐỘNG: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM 2026-02-04T04:21:43+07:00 Đỗ Đức Thắng - Thái Minh Hạnh - Trường Kinh tế, Đại học Bách khoa Hà Nội tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Công ước số 81 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đặt ra yêu cầu tạo lập và vận hành tối ưu hệ thống thanh tra lao động (TTLĐ), đặc biệt trong bối cảnh bộ máy thanh tra quốc gia được tái cơ cấu để đạt mục tiêu tập trung, không dàn trải. Sự thay đổi này vừa mở ra cơ hội giảm sự phục thuộc của cơ quan thanh tra, vừa phát sinh những trở ngại về năng lực chuyên môn, cơ chế phối hợp và phạm vi quản lý. Qua việc nghiên cứu trường hợp và so sánh quốc tế nhằm khảo sát mô hình TTLĐ tại một số quốc gia phát triển như Đức, Cộng hòa Séc và Singapore, đồng thời đối chiếu với mô hình mới của Việt Nam, nghiên cứu chỉ ra sự khác nhau đáng kể về mức độ chuyên môn hóa, cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành, đồng thời nêu bật các ưu điểm cũng như những tồn tại của mô hình mới tại Việt Nam. Từ đó, nghiên cứu đề xuất các kiến nghị nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động TTLĐ. Nghiên cứu góp phần làm rõ đặc trưng mô hình TTLĐ, có ý nghĩa đối với việc hoàn thiện chính sách và hệ thống pháp luật trong lĩnh vực lao động.</p> 2026-01-12T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130848 NHỮNG ĐIỂM MỚI TRONG HẠCH TOÁN NGHIỆP VỤ MUA BÁN HÀNG TRẢ CHẬM, TRẢ GÓP GIỮA THÔNG TƯ 99/2025/TT-BTC VÀ THÔNG TƯ 200/2014/TT-BTC 2026-02-04T04:23:53+07:00 Nguyễn Thị Kim Phụng - Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Nghiệp vụ mua bán hàng trả chậm, trả góp (TCTG) là hình thức giao dịch phổ biến trong doanh nghiệp (DN) hiện nay. Thông tư 200/2014/TT-BTC (TT200) đã quy định khá rõ cách thức ghi nhận doanh thu, giá vốn và lãi TCTG đối với người bán và người mua, tuy nhiên trong quá trình vận dụng thực tế có một số khó khăn và đặt ra nhu cầu sửa đổi cho phù hợp. Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC (TT99) về việc hướng dẫn chế độ kế toán doanhDN để thay thế TT200. Bài báo phân tích các điểm mới trong TT99 liên quan đến hạch toán nghiệp vụ mua bán hàng TCTG trong bối cảnh so sánh với TT200. Qua đó, giúp DN hiểu được những thay đổi liên quan đến nghiệp vụ này và định hướng rõ ràng hơn cho việc áp dụng hạch toán theo quy định mới. Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp định tính thông qua phân tích, so sánh văn bản pháp lý và mô phỏng nghiệp vụ kế toán nhằm đánh giá những thay đổi về trình tự và phương pháp ghi nhận trong thực tế.</p> 2026-01-12T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130849 KIỂM SOÁT NGUỒN THU THUẾ TỐI THIỂU TOÀN CẦU: PHÂN TÍCH NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ KIỂM TOÁN VÀ ĐỊNH HƯỚNG CHIẾN LƯỢC TẠI KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC 2026-02-04T04:30:55+07:00 ThS. Nguyễn Bá Hùng - Kiểm toán Nhà nước Khu vực XII tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Việc Việt Nam áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) theo Nghị quyết số 107/2023/QH15 (NQ107) từ năm tài chính 2024, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc kiểm soát hiệu quả nguồn thu thuế bổ sung, ước tính khoảng 14.600 tỷ đồng/năm. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp phân tích định tính, thông qua khảo sát các kiểm toán viên (KTV) và chuyên gia để định lượng mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến hiệu quả kiểm toán nguồn thu GMT. Kết quả hồi quy cho thấy, Năng lực KTV (β=0.382) và Cơ sở dữ liệu &amp; CNTT (β=0.315) là hai nhân tố tác động mạnh nhất. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp chiến lược, trọng tâm là sửa đổi hướng dẫn CMKTNN 1315 và ứng dụng công cụ kiểm toán số để nâng cao hiệu quả kiểm toán đối với sắc thuế đặc thù này, góp phần thực hiện Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước (KTNN) đến năm 2030.</p> 2026-01-16T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130850 TÁC ĐỘNG CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) ĐẾN VIỆC TỰ ĐỘNG HÓA QUY TRÌNH KẾ TOÁN (RPA) TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ (SMES) 2026-02-04T04:40:39+07:00 ThS. Phan Minh Tâm - Công ty TNHH Tư vấn Dịch vụ Hoàng Tâm tapchiktkt@vaa.net.vn PGS.TS. Mai Thị Hoàng Minh - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0, sự hội tụ giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa quy trình bằng robot (RPA) đang tái định hình hệ thống quản trị tài chính. Nghiên cứu này tập trung phân tích tác động của AI đối với việc tự động hóa quy trình kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), nhóm tổ chức vốn gặp nhiều hạn chế về nguồn lực. Bằng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp khảo sát thực tiễn, bài báo chỉ ra rằng việc tích hợp AI vào RPA không chỉ dừng lại ở mức độ tự động hóa các tác vụ lặp lại mà còn nâng cao khả năng xử lý dữ liệu phi cấu trúc, tối ưu hóa quy trình ghi sổ và lập báo cáo tài chính thời gian thực.</p> <p>Hiện nay, có nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy AI giúp các SMEs giảm thiểu đáng kể sai sót con người, tiết kiệm chi phí vận hành và giải phóng kế toán viên khỏi các nghiệp vụ thủ công để tập trung vào vai trò tư vấn chiến lược. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng nhận diện các rào cản lớn như chi phí đầu tư ban đầu cao, lo ngại về bảo mật dữ liệu và sự thiếu hụt nhân sự am hiểu cả chuyên môn kế toán lẫn công nghệ. Cuối cùng, bài báo đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy lộ trình chuyển đổi số cho các SMEs, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng khung pháp lý hỗ trợ và đào tạo lại nguồn nhân lực kế toán thích ứng với kỷ nguyên AI.</p> 2026-01-07T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130852 STRESS TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN - NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP 2026-02-04T04:45:02+07:00 Đinh Thị Ngọc Minh - Nguyễn Thanh Ngân - Vũ Phương Nhung - Nguyễn Hoài Thu - Nguyễn Huyền Trang - Đại học Thương mại tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Stress học tập ngày càng phổ biến ở sinh viên, đặc biệt trong giai đoạn 18 – 23 tuổi, đây là thời kỳ nhiều biến động tâm sinh lý và nhu cầu khẳng định bản thân. Áp lực về bài vở, thi cử, kỳ vọng gia đình, khó khăn tài chính và các mối quan hệ xã hội khiến sinh viên dễ rơi vào lo âu, mất ngủ, giảm tập trung và hiệu quả học tập. Khi kéo dài, stress có thể dẫn đến mệt mỏi, mất động lực và suy giảm sức khỏe tinh thần. Bài viết tập trung nghiên cứu stress trong học tập của sinh viên, thông qua quá trình phân tích các đặc điểm của sinh viên, các biểu hiện của stress trong học tập cũng như nguyên nhân gây stress. Từ thực trạng đó, bài viết đề xuất một số giải pháp có sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội nhằm hạn chế stress trong học tập, góp phần bảo vệ sức khỏe tinh thần cho sinh viên trong bối cảnh nhiều căng thẳng và áp lực như hiện nay</p> 2026-01-13T00:00:00+07:00 Bản quyền (c) https://vjol.info.vn/vaa/article/view/130853 TÁC ĐỘNG CỦA TRÁNH THUẾ ĐẾN GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP: NGHIÊN CỨU TẠI CÁC CÔNG TY XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN SÀN CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM 2026-02-04T04:47:27+07:00 Nguyễn Thị Xuân - Trường Đại học Điện lực tapchiktkt@vaa.net.vn <p>Nghiên cứu này nhằm phân tích tác động của tránh thuế đến giá trị doanh nghiệp (DN), đồng thời xem xét các biến kiểm soát như tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA), khả năng thanh toán hiện thời, đòn bẩy tài chính và quy mô DN trong việc định hình năng lực cạnh tranh của DN với xu hướng minh bạch hóa hệ thống thuế. Phương pháp hồi quy OLS, FEM, REM và GLS được sử dụng dựa trên bộ dữ liệu thu thập được từ nguồn Vietstock giai đoạn 2016 – 2024, với mẫu 129 DN hoạt động trong lĩnh vực xây dựng đã được niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Kết quả nghiên cứu này cho thấy, tránh thuế làm gia tăng giá trị doanh nghiệp (GTDN), ROA và khả năng thanh toán hiện thời là yếu tố thúc đẩy làm gia tăng GTDN, đòn bẩy tài chính tác động ngược chiều, trong khi quy mô DN tác động cùng chiều nhưng không đáng kể đến GTDN. Nghiên cứu này đã bổ sung thêm bằng chứng vào dòng tài liệu nghiên cứu tác động của các chiến lược tránh thuế đến GTDN trong thời đại công nghệ này. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng đưa ra một số khuyến nghị đối với DN xây dựng liên quan đến tránh thuế và GTDN.</p> 2026-01-07T00:00:00+07:00 Bản quyền (c)