ẢNH HƯỞNG CỦA CẤU TRÚC CHÍNH QUYỀN ĐÔ THỊ HAI CẤP ĐẾN TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH CÔNG TRONG BÁO CÁO TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC

Tóm tắt

Nghiên cứu này đánh giá tác động của mô hình chính quyền đô thị hai cấp, không tổ chức Hội đồng Nhân dân (HĐND) cấp Quận, Phường, đến trách nhiệm giải trình công thông qua báo cáo tài chính nhà nước (BCTCNN) tại Việt Nam. Sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phân tích tài liệu thứ cấp và các quy định pháp luật nền tảng (Luật Kế toán 2015, Nghị định 25/2017/NĐ-CP, Nghị quyết 131/2020/QH14). Kết quả nghiên cứu chỉ ra “tác động kép” của mô hình này: một mặt, việc giảm cấp ngân sách trung gian giúp tinh gọn quy trình hợp nhất số liệu, nâng cao tính kịp thời của BCTCNN; mặt khác, sự khuyết thiếu cơ quan dân cử cấp cơ sở tạo ra “khoảng trống giám sát”, gia tăng rủi ro bất cân xứng thông tin. Từ đó, bài viết đề xuất các hàm ý chính sách tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý về luồng thông tin kế toán công, tăng cường vai trò của Kho bạc nhà nước (KTNN) và ứng dụng nền tảng số hóa liên thông nhằm bảo đảm tính minh bạch bền vững.