Đánh giá mức độ ngập lụt hạ du do xả lũ hồ chứa nước Vực Tròn, Quảng Trị

Tóm tắt

Ngập lụt hạ du do vận hành xả lũ hồ chứa là một trong những hiên tượng gây thiệt hại lớn về người và tài sản, đặc biệt là tại các khu vực đồng bằng ven biển miền Trung, Việt Nam. Nghiên cứu này tập trung đánh giá mức độ ngập lụt khu vực hạ du hồ Vực Tròn, tỉnh Quảng Trị, trong điều kiện vận hành xả lũ kết hợp với mưa hạ du và ảnh hưởng của thủy triều. Quá trình mô phỏng được thực hiện thông qua hệ thống mô hình MIKE, trong đó mô hình mưa – dòng chảy NAM được sử dụng để tính toán dòng chảy nhập lưu, còn mô hình MIKE FLOOD được áp dụng để mô phỏng ngập lụt hạ du. Thông số mô hình NAM được hiệu chỉnh và kiểm định dựa trên số liệu quan trắc tại trạm thủy văn Đồng Tâm, trong khi mô hình MIKE FLOOD được hiệu chỉnh và kiểm định bằng số liệu điều tra vết lũ trên thực địa. Các kịch bản ngập lụt được xây dựng tương ứng với các tần suất lũ khác nhau nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng về không gian và độ sâu ngập. Kết quả tính toán cho thấy diện tích và mức độ ngập lụt gia tăng rõ rệt khi điều kiện vận hành và các yếu tố bất lợi tăng lên, trong đó các khu vực địa hình thấp ven biển chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất. Phần lớn diện tích ngập tập trung ở các mức ngập nông đến trung bình (dưới 1m), song vẫn tồn tại các vùng ngập sâu có nguy cơ cao đối với an toàn con người. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học phục vụ công tác vận hành hồ chứa, cảnh báo lũ và giảm thiểu rủi ro ngập lụt cho khu vực hạ du hồ Vực Tròn.