Xây dựng hệ thống cảnh báo cháy rừng sử dụng công nghệ viễn thám dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn

Tóm tắt

Cháy rừng là một trong những thảm họa tự nhiên tàn khốc nhất, tàn phá hệ sinh thái, gây thiệt hại cho nền kinh tế và tính mạng con người. Thực trạng rừng cả nước (theo Bộ NN-PTNT, năm 2023) diện tích rừng cả nước có: 13.927.122 ha, tỷ lệ che phủ rừng toàn quốc đạt khoảng 42,02%. Kiểu rừng tiêu biểu là rừng rậm nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh. Ở Việt Nam, cháy rừng đang ngày càng phổ biến và nghiêm trọng hơn do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, phát hiện sớm và cảnh báo cháy rừng kịp thời đóng vai trò quan trọng để giảm thiểu thiệt hại tiềm ẩn và tăng cường công tác bảo vệ rừng. Tuy nhiên các phương pháp truyền thống như: Tuần tra thủ công, lắp đặt hệ thống camera cố định không bao phủ hết diện rộng, tốn kém nhân lực và không phát hiện sớm những dấu hiệu tiềm ẩn của cháy. Hiện nay, sự phát triển của công nghệ viễn thám (Unmanned Aerial Vehicle - UAV) và mô hình ngôn ngữ lớn (Large Language Models - LLMs) như Google Gemma, GPT đã mở ra hướng tiếp cận mới đầy triển vọng. Công nghệ viễn thám cung cấp ảnh UAV có độ phân giải cao, chu kỳ cập nhật nhanh cho phép giám sát hiện trạng rừng trên diện rộng. Các mô hình ngôn ngữ lớn có khả năng xử lý và tổng hợp dữ liệu, phân tích dấu hiệu bất thường để đưa ra đánh giá và cảnh báo thông minh theo thời gian thực. Việc tích hợp hai công nghệ này tạo ra một hệ thống cảnh báo cháy rừng tự động chính xác, thực hiện trên quy mô lớn và dễ mở rộng, đặc biệt áp dụng cho các khu vực khó tiếp cận. Kết hợp viễn thám và mô hình ngôn ngữ lớn là một hướng đi mới phù hợp với sự phát triển không ngừng của công nghệ LLM.