TIẾN BỘ MỚI TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM KHỚP CỘT SỐNG THỂ TRỤC BẰNG THUỐC ỨC CHẾ JANUS KINASE
Từ khóa
DOI:
https://doi.org/10.51298/vmj.v559i2.17557Tóm tắt
Viêm khớp cột sống thể trục (VKCSTT) là một bệnh viêm mạn tính ảnh hưởng chủ yếu đến cột sống và khớp cùng chậu, với cơ chế bệnh sinh phức tạp liên quan đến trục cytokine tiền viêm và tín hiệu JAK-STAT. Gần đây, các thuốc ức chế Janus kinase (JAK) như tofacitinib, upadacitinib và filgotinib đã được nghiên cứu rộng rãi trong điều trị VKCSTT. Dù mang lại nhiều lợi điểm như đường dùng thuận tiện, tác động đa cytokine và cải thiện nhanh triệu chứng, thuốc ức chế JAK vẫn còn nhiều tranh cãi khi dùng dài hạn. Bài viết này trình bày tổng quan cơ chế bệnh sinh liên quan đến hệ thống JAK-STAT, tổng hợp dữ liệu từ các thử nghiệm lâm sàng pha II và III, đánh giá hiệu quả điều trị, tính an toàn, cũng như những khuyến cáo lâm sàng hiện hành của nhóm thuốc ức chế JAK trong điều trị VKCSTT.##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Tài liệu tham khảo
Zhu W, He X, Cheng K, et al. Ankylosing spondylitis: etiology, pathogenesis, and treatments. Bone Research. 2019/08/05 2019;7(1):22. doi:10.1038/s41413-019-0057-8
2. Braun J. Correspondence on "ASAS-EULAR recommendations for the management of axial spondyloarthritis: 2022 update". Annals of the rheumatic diseases. Sep 2023;82(9):e205. doi:10.1136/ard-2023-223935
3. Rezaiemanesh A, Abdolmaleki M, Abdolmohammadi K, et al. Immune cells involved in the pathogenesis of ankylosing spondylitis. Biomedicine & pharmacotherapy = Biomedecine & pharmacotherapie. Apr 2018;100: 198-204. doi:10.1016/j.biopha.2018. 01.108
4. Hammitzsch A, Lorenz G, Moog P. Impact of Janus Kinase Inhibition on the Treatment of Axial Spondyloarthropathies. Frontiers in immunology. 2020; 11: 591176. doi:10.3389/fimmu.2020. 591176
5. van der Heijde D, Deodhar A, Wei JC, et al. Tofacitinib in patients with ankylosing spondylitis: a phase II, 16-week, randomised, placebo-controlled, dose-ranging study. Annals of the rheumatic diseases. Aug 2017;76(8):1340-1347. doi:10.1136/annrheumdis-2016-210322
6. Deodhar A, Sliwinska-Stanczyk P, Xu H, et al. Tofacitinib for the treatment of ankylosing spondylitis: a phase III, randomised, double-blind, placebo-controlled study. Annals of the rheumatic diseases. Aug 2021;80(8):1004-1013. doi:10.1136/annrheumdis-2020-219601
7. van der Heijde D, Song IH, Pangan AL, et al. Efficacy and safety of upadacitinib in patients with active ankylosing spondylitis (SELECT-AXIS 1): a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 2/3 trial. Lancet (London, England). Dec 7 2019;394(10214):2108-2117. doi:10.1016/s0140-6736(19)32534-6
8. Deodhar A, Van den Bosch F, Poddubnyy D, et al. Upadacitinib for the treatment of active non-radiographic axial spondyloarthritis (SELECT-AXIS 2): a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet (London, England). Jul 30 2022;400(10349):369-379. doi:10.1016/s0140-6736(22)01212-0
9. Bechman K, Subesinghe S, Norton S, et al. A systematic review and meta-analysis of infection risk with small molecule JAK inhibitors in rheumatoid arthritis. Rheumatology (Oxford, England). Oct 1 2019;58(10):1755-1766. doi:10.1093/rheumatology/kez087
10. Ibrahim F, Scott DL. Thromboembolism and Janus Kinase Inhibitors. Drug safety. Sep 2020;43(9):831-833. doi:10.1007/s40264-020-00973-w
