Lịch sự dương tính trong lời chúc mừng của người Việt: Nghiên cứu qua lời thoại phim

Tóm tắt

Bài báo này tập trung mô tả các chiến lược lịch sự dương tính và phương tiện ngôn ngữ mà người Việt Nam sử dụng khi chúc mừng trong các bộ phim Việt Nam. Nghiên cứu áp dụng phương pháp định tính với cách tiếp cận phân tích diễn ngôn để khám phá cách các chiến lược lịch sự dương tính được thể hiện trong lời thoại và cách các phương tiện ngôn ngữ tăng cường tính lịch sự trong phát ngôn. Dựa trên khung lí thuyết của Brown và Levinson, nghiên cứu đã xác định tám chiến lược lịch sự dương tính trong lời chúc mừng, gồm Thể hiện sự chú ý của người nói đối với người nghe; Nói quá; Sử dụng dấu hiệu đồng nhóm; Nói đùa, nói vui; Mời, hứa hẹn; Lôi kéo người nghe cùng thực hiện điều gì đó; Đưa ra (hoặc yêu cầu) lí do của hành động; và Trao, tặng quà cho người nghe. Để lời chúc mừng được lịch sự và nhã nhặn, người nói thường kết hợp nhiều phương tiện ngôn ngữ khác nhau gồm tiểu từ tình thái, cách xưng hô, kính ngữ, và từ ngữ thể hiện sự tôn trọng nhằm tăng tính chân thành và gần gũi. Những phát hiện này không chỉ làm sáng tỏ cách thức chúc mừng trong giao tiếp của người Việt Nam mà còn đóng góp vào kho tàng nghiên cứu về ngữ dụng học xã hội và ngôn ngữ học.