BỘ MÁY QUẢN LÍ LÀNG XÃ VÀ MỘT SỐ PHONG TỤC TẬP QUÁN CỦA NGƯỜI VIỆT Ở HUYỆN CẨM KHÊ, TỈNH PHÚ THỌ (QUA KHẢO CỨU MỘT SỐ VĂN BẢN HƯƠNG ƯỚC CẢI LƯƠNG LÀNG SƠN NGA, KHỔNG TƯỚC, TẠ XÁ, TĂNG XÁ, YÊN DƯỠNG)

DOI: 10.18173/2354-1067.2024-0060

Tóm tắt

Sau khi căn bản hoàn thành việc bìnhđịnh về mặt quân sự ở Việt Nam, thực dân Phápđã tiến hành thực hiện khai thác thuộc địa. Làngxã Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong đờisống xã hội, là nơi mang tính tự trị, khép kín lâuđời. Vì vậy, chính quyền thuộc địa đã thi hànhchính sách “Cải lương hương chính” với thamvọng can thiệp, khống chế vào công việc nội bộcủa làng xã. Công cuộc cải lương hương chínhtrải qua ba giai đoạn bắt đầu từ năm 1921 và kếtthúc vào năm 1945 trên hầu hết các địa phươngở Bắc Kì trong đó có huyện Cẩm Khê, tỉnh PhúThọ. Thực dân Pháp bắt các làng xã phải thay đổibộ máy quản lí của mình theo các nghị định vàmẫu hương ước thực dân Pháp ban hành. Tuynhiên, mỗi làng lại có những phong tục tập quánkhác nhau. Chính vì vậy, trong bài viết này chúngtôi sẽ giới thiệu về bộ máy quản lí làng xã, tậptrung làm sáng tỏ một số phong tục được đưa vàoquy định của hương ước là: Hôn nhân, khao vọngvà tang ma qua hương ước cải lương.