“MỖI”, “MỘT” VÀ CẤU TRÚC CÚ PHÁP CHỨA “MỖI - MỖI/MỘT” TRONG CÂU TIẾNG VIỆT

DOI: 10.18173/2354-1067.2024-0011

Tóm tắt

Bài viết khái quát các quan điểm và lígiải nguyên nhân xác định “mỗi”, “một” khác nhautrong hệ thống từ loại tiếng Việt. Theo đó, các nhànghiên cứu quan niệm “mỗi”, “một” là tính từ, chỉđịnh tự, danh từ, số từ, phụ từ, từ công cụ,… thuộcthực từ hay hư từ. Hai từ này cũng mới chỉ đượcmột số tác giả giải thích sơ lược về mặt ý nghĩa.Còn về mặt cú pháp, cấu trúc câu chứa “mỗi - mỗi/một” chưa được phân tích. Bài viết quan niệm“mỗi”, “một” cùng nhóm với “từng, mọi”,… làlượng từ, thuộc hệ thống hư từ; còn “một” cùngnhóm với “hai, ba, bốn”,… là lượng từ, thuộc hệthống thực từ. Cặp lượng từ “mỗi - mỗi/ một” hôứng với nhau có tác dụng đánh dấu biên giới đề -thuyết các bậc. Trong đó, “mỗi” đánh dấu đề,“mỗi/ một” đánh dấu thuyết cùng bậc quan hệ cúpháp. Ngoài ra, khi được dùng đơn lẻ, “mỗi”, hay“mỗi một” cũng đánh dấu đề