DẤU ẤN VĂN HOÁ CỦA CÁC TỘC NGƯỜI TÂY NGUYÊN QUA KIẾN TRÚC NHÀ MỒ

DOI: 10.18173/2354-1067.2025-0020

Tóm tắt

Bài viết đi sâu nghiên cứu kiến trúc nhà mồ – một loại hình kiến trúc mang đậm tính biểu tượng và tâm linh, phản ánh thế giới tinh thần phong phú của các dân tộc thiểu số Tây Nguyên. Thông qua việc phân tích cấu trúc kiến trúc, hình thức trang trí, các hình tượng nghệ thuật điêu khắc cùng những nghi lễ đặc trưng như lễ bỏ mả – một nghi lễ quan trọng đánh dấu sự chia li với người đã khuất, bài viết làm nổi bật mối quan hệ mật thiết giữa kiến trúc nhà mồ với vũ trụ quan, nhân sinh quan và thế giới quan của cư dân bản địa. Kiến trúc nhà mồ không chỉ phản ánh niềm tin về sự tồn tại của linh hồn sau cái chết, mà còn thể hiện triết lí sống chan hòa với thiên nhiên, cộng đồng và siêu nhiên của người Tây Nguyên. Trên cơ sở đó, bài viết đưa ra một số khuyến nghị nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa bản địa trong bối cảnh hiện đại hóa và sự gia tăng giao lưu, tiếp biến văn hóa, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc như một phần không thể thiếu trong phát triển bền vững vùng Tây Nguyên.