Đánh giá sự thay đổi nhu cầu nước tưới cho cây lúa khu vực bán đảo Cà Mau dưới ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

Tóm tắt

Bán Đảo Cà Mau là một trong những vùng sản xuất lúa trọng điểm của cả nước với diện tích hơn 0,5 triệu ha và sản lượng lúa đạt gần 10 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, trong những gần đây khu vực này chịu ảnh hưởng của điều kiện thời tiết bất lợi và tình trạng xâm nhập mặn, đặc biệt trong giai đoạn mùa khô (I-V), dẫn đến tình trạng thiếu nước cho sản xuất lúa trên diện rộng. Nghiên cứu này tập trung vào xác định, phân tích sự biến đổi nhu cầu nước hiện tại và trong tương lai. Sự thay đổi về mưa và nhiệt độ được tính toán dựa trên mô hình dự báo khí tượng toàn cầu của bộ mô hình CMIP6 cho giai đọan 2040-2059, bao gồm: ACCESS-CM2; GFDL-ESM4; MIROC6 với hai kịch bản SSP2-4.5 và SSP5-8.5. Dữ liệu dự báo khí hậu được sử dụng để xác định nhu cầu nước cho lúa vụ Đông Xuân và được so sánh với giai đoạn nền 1990-2009. Kết quả tính toán nhu cầu nước theo các kịch bản cho thấy: 1) Nhu cầu cấp nước tưới giai đoạn 2040-2059 thay đổi từ -8%÷5% so với giai đoạn nền; 2) Nhu cầu nước được tính dựa trên mô hình dự báo ACCESS-CM2 với kịch bản SSP2-4.5 là lớn nhất (tăng 5% so với giai đoạn nền) do mô hình này cho kết quả nhiệt độ tăng và lượng mưa giảm. 3) Nhu cầu nước tính từ mô hình MIROC6 của kịch bản SSP5-8.5 thấp nhất (giảm -8%) do mô hình dự báo lượng mưa tăng đáng kể trong khi nhiệt độ hầu như không đổi; 4) Các mô hình khí hậu khác cho thấy nhu cầu nước không chênh lệch nhiều so với kịch bản nền. Từ khóa: Bán đảo Cà Mau, biến đổi khí hậu, nhu cầu nước tưới, lúa vụ Đông Xuân