Phân tích đặc điểm và xu thế lượng mưa tại khu vực miền trung tỉnh Lâm Đồng từ số liệu trạm giai đoạn 1983-2025

Tóm tắt

Nghiên cứu này phân tích đặc điểm và xu thế biến đổi lượng mưa tại khu vực miền Trung tỉnh Lâm Đồng dựa trên số liệu quan trắc tại 8 trạm mưa trong giai đoạn 1983–2025. Kết quả cho thấy lượng mưa có sự phân hóa mùa rõ rệt, với mùa mưa kéo dài từ tháng 4 đến tháng 11 và đạt cực đại vào các tháng 7–8, trong khi mùa khô từ tháng 12 đến tháng 3 năm sau có lượng mưa rất thấp. Phân tích biến động theo năm cho thấy lượng mưa dao động mạnh giữa các năm, xuất hiện cả các năm mưa cực đoan và khô hạn nghiêm trọng. Mối liên hệ giữa lượng mưa và hiện tượng ENSO không hoàn toàn tuyến tính; mặc dù một số năm phù hợp với quy luật chung, nhiều trường hợp lệch pha cho thấy vai trò chi phối của các yếu tố khu vực như gió mùa và hoàn lưu khí quyển. Kết quả phân tích xu thế bằng kiểm định Mann–Kendall và ước lượng Sen’s slope chỉ ra xu thế tăng lượng mưa tại khu vực nghiên cứu, với tốc độ khoảng 70–186 mm/thập kỷ, tuy nhiên mức ý nghĩa thống kê không đồng nhất giữa các trạm. Nghiên cứu góp phần làm rõ đặc điểm biến động mưa trong bối cảnh biến đổi khí hậu và cung cấp cơ sở khoa học cho quản lý tài nguyên nước và giảm nhẹ rủi ro thiên tai tại khu vực Tây Nguyên. Từ khoá: Mưa năm, Lâm Đồng, xu thế biến đổi mưa, biến đổi khí hậu