Phân cấp, phân quyền và kiểm soát quyền lực trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp - Một số góp ý đối với Dự thảo Văn kiện đại hội XIV của Đảng

Tóm tắt

Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động của chính quyền luôn là nhiệm vụ trọng tâm. Nghị quyết số 18-NQ/TW (2017) khẳng định yêu cầu tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Bước ngoặt quan trọng được đánh dấu khi Hiến pháp năm 2025 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 (Luật số 72/2025/QH15) quy định mô hình chính quyền hai cấp, chính thức không còn cấp huyện. Sự thay đổi này không chỉ nhằm tinh giản bộ máy, giảm tầng nấc trung gian mà còn đặt ra yêu cầu mới về phân cấp, phân quyền và kiểm soát quyền lực. Bài viết phân tích cơ sở lý luận, pháp lý, thực tiễn và đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm hiệu quả vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn mới.