Phân tích xu hướng sử dụng thuốc trong tăng cường điều trị đái tháo đường típ 2 chưa đạt mục tiêu kiểm soát đường huyết tại một bệnh viện đa khoa ở Thành phố Hồ Chí Minh
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 gặp nhiều khó khăn và cần phối hợp thuốc nhằm tác động đa cơ chế. Trong những năm gần đây, chiến lược quản lý bệnh đái tháo đường típ 2 đã có nhiều sự thay đổi mạnh mẽ về tiếp cận điều trị. Tại các bệnh viện tuyến cơ sở ở Việt Nam, chưa có nghiên cứu nào đánh giá thực trạng kê đơn và xu hướng thay đổi phác đồ điều trị ở đối tượng bệnh nhân chưa đạt mục tiêu kiểm soát đường huyết.
Mục tiêu: Mô tả sự thay đổi trong sử dụng thuốc hạ đường huyết và cấu trúc phác đồ điều trị sau 1 năm ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 chưa đạt mục tiêu HbA1c tại một bệnh viện đa khoa ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu trên 415 bệnh nhân đái tháo đường típ 2 ngoại trú có HbA1c ban đầu ≥ 7%. Dữ liệu được trích xuất từ hồ sơ bệnh án điện tử tại hai thời điểm: ban đầu (T0) và sau 1 năm (T1). Thời gian thu thập số liệu từ tháng 3/2025 đến tháng 9/2025, dựa trên dữ liệu bệnh nhân quản lý trong giai đoạn 2023-2024 tại bệnh viện Lê Văn Thịnh. Phép kiểm Wilcoxon được sử dụng để so sánh hai trung vị, phép kiểm McNemar để so sánh hai hay nhiều tỷ lệ.
Kết quả: Thời gian theo dõi trung vị là 10,5 tháng. HbA1c trung vị giảm nhẹ từ 8,2% (7,5–9,2) xuống 8,0% (7,2–9,2). Tỷ lệ sử dụng metformin duy trì rất cao (91,8% tại T0 và 94,0% tại T1). Nhóm sulfonylurea còn được dùng phổ biến nhưng giảm nhẹ (70,3% xuống 67,0%), trong khi ức chế men DPP‑4 tăng mạnh từ 42,5% lên 75,9%. Nhóm SGLT2i tăng từ 1,6% lên 8,9%, trong khi nhóm GLP‑1 RA không được kê ở cả hai thời điểm. Tỷ lệ bệnh nhân dùng phối hợp 3 thuốc uống tăng từ 25,6% lên 41,7%, và phối hợp 3 thuốc uống kèm insulin cũng tăng, phản ánh xu hướng tăng cường điều trị.
Kết luận: Cấu trúc phác đồ điều trị có xu hướng ngày càng nhiều thuốc hơn, với tỷ lệ phối hợp từ 3 thuốc trở lên tăng rõ rệt, phản ánh nhu cầu tăng cường điều trị ở nhóm bệnh nhân chưa đạt mục tiêu kiểm soát đường huyết. Tăng cường phối hợp thuốc làm cải thiện HbA1c có ý nghĩa mặc dù không đạt được mục tiêu kiểm soát trong điều trị. Do đó, tăng cường phối hợp thuốc đa cơ chế có thể góp phần tăng cường kiểm soát đường huyết ngoài việc tuân thủ chế độ ăn uống và vận động.
