Phim điện ảnh Lạc giới và sự đối thoại với những biểu tượng giới

Tóm tắt

Bài viết tập trung phân tích cách bộ phim Lạc giới (2014) của Phi Tiến Sơn đã kiến tạo và diễn giải biểu tượng thông qua hai hình ảnh: sữa và con dê. Trên cơ sở vận dụng phương pháp phân tích diễn ngôn, biểu tượng học và lý thuyết queer, nghiên cứu nhận thấy các biểu tượng tưởng chừng quen thuộc nhưng lại tồn tại nhiều tầng nghĩa phức tạp về giới và quyền lực. Biểu tượng sữa luôn gắn liền với các công việc chăm sóc và sinh sản, phục dịch của người nữ, đồng thời sữa còn làm lung lay chuẩn mực nam tính khi đại diễn khắc họa nhân vật Hải luôn lệ thuộc vào sữa. Còn đối với biểu tượng con dê, bộ phim đã phản ánh sự áp đặt niềm vui sinh sản thành một thể chế lên cơ thể của “giống cái” và củng cố trật tự nam quyền, nhưng điều này cũng đã bị “queer hóa” khi mối quan hệ đồng tính xuất hiện. Tóm lại, chúng tôi muốn thông qua việc phân tích hai biểu tượng sữa và con dê sẽ làm rõ tính chất hai mặt của phim Lạc giới: một mặt khẳng định trật tự dị tính, mặt khác mở ra khả năng trình hiện cho người queer.