56. TÁC PHẨM “MẮT BIẾC” CỦA NGUYỄN NHẬT ÁNH TỪ GÓC NHÌN CỦA LÍ THUYẾT HÀNH ĐỘNG NGÔN NGỮ

Tóm tắt

Bài viết phân tích  hành động tại lời gián tiếp, cụ thể là hành động hỏi của nhân vật  trong tác phẩm “Mắt Biếc” của Nguyễn Nhật Ánh, dựa trên các lý thuyết hành động ngôn từ của J.L. Austin và John Searle. Hình thức của câu hỏi vẫn giữ dấu hiệu của một phát ngôn nghi vấn, nhưng mục đích thực sự của chúng lại nhằm thể hiện nhiều ý nghĩa khác như bộc lộ cảm xúc, khẳng định nhận thức, điều khiển hành động hay chào hỏi. Quan khảo sát 506 lời thoại, trong đó 76 câu thuộc hành động hỏi gián tiếp, chúng tôi phát hiện  nhóm hỏi nhằm bộc lộ cảm xúc chiếm tỷ lệ cao nhất, phản ánh mức độ đa dạng và tinh tế trong giao tiếp của nhân vật. Qua đó, tác phẩm không chỉ thể hiện nghệ thuật đối thoại sống động mà còn mở ra những góc nhìn sâu sắc về việc vận dụng ngôn ngữ trong thể hiện tâm lý cảm xúc và mối quan hệ giữa các nhân vật trong bối cảnh văn hóa xã hội Việt Nam.