10. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ GIÁO DỤC CHO TRẺ MẦM NON LÀM QUEN VỚI TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT

Abstract

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra những yêu cầu mới đối với giáo dục mầm non, không chỉ ở vai trò công cụ hỗ trợ dạy học mà còn trong việc giúp trẻ sớm hình thành hiểu biết, thái độ và cách tương tác phù hợp với công nghệ. Bài viết thực hiện tổng quan có hệ thống các nghiên cứu quốc tế về giáo dục AI cho trẻ mầm non, tập trung phân tích các hướng tiếp cận nghiên cứu, nhận thức của trẻ, khung và mô hình giáo dục, chương trình can thiệp, cùng các vấn đề đo lường và đạo đức. Kết quả cho thấy nghiên cứu chủ yếu theo ba hướng: AI như công cụ hỗ trợ giáo viên; AI như nội dung giáo dục cho trẻ; và AI như môi trường tương tác, nhấn mạnh vai trò tham gia chủ động của trẻ. Trẻ mầm non kiến tạo nhận thức về AI thông qua chơi, tưởng tượng, trải nghiệm và tương tác xã hội, có thể nhân hoá AI, nhận thức vai trò của con người và hình thành những hiểu biết đạo đức sơ khai. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất định hướng chuyển dịch từ “AI cho giáo viên” sang “AI cho trẻ” và “AI với trẻ” trong giáo dục mầm non Việt Nam.