BÌNH ĐỊNH ĐẢNG PHỈ Ở BẮC BỘ DƯỚI TRIỀU NGUYỄN QUA TƯ LIỆU HÁN NÔM TẠI ĐÌNH TÂN CHÁNH, CẦN ĐƯỚC, TÂY NINH

Tóm tắt

Nhà Nguyễn (1802 - 1945) là triều đại duy nhất trong lịch sử Việt Nam quản lý một vùng lãnh thổ rộng lớn xuyên suốt từ Bắc chí Nam. Tuy nhiên, khi mới thành lập, nhà Nguyễn phải đối mặt với nhiều bất ổn về chính trị, nhất là loạn phỉ ở Bắc Bộ. Trong tình hình khan hiếm tư liệu hiện nay, tư liệu Hán Nôm ở đình Tân Chánh là minh chứng lịch sử cho chiến tích và quá trình bình định phỉ đảng của vua quan nhà Nguyễn trong buổi đầu kiến quốc. Nội dung nguồn tư liệu cung cấp một cách đầy đủ về các biện pháp đối phó của triều đình đối với lực lượng thổ phỉ nguy hiểm và hung tợn, đặc biệt là khi chúng cấu kết với cướp biển và giặc Tàu Ô đe doạ trực tiếp đến vấn đề an ninh quốc gia cả trên vùng đất liền và vùng lãnh hải. Từ kết quả khảo cứu được, bài viết góp thêm cơ sở dữ liệu khả tín để nghiên cứu tình hình tiễu trừ phỉ đảng của Việt Nam giai đoạn này.