VỆ SINH BẢO GIÁM VỚI VIỆC PHỐ BIẾN KIẾN THỨC VỆ SINH PHƯƠNG TÂY

Tóm tắt

Vệ sinh bảo giám 衛生寶鑑 do Hội Trí tri xuất bản năm 1898 là một cuốn sách đặc biệt trong số thư tịch y dược Hán Nôm Việt Nam. Đây là cuốn sách Hán Nôm đề cập thuật ngữ “vệ sinh” (l’hygiène/hygiene) theo tri thức khoa học phương Tây sớm nhất hiện đươc biết, khác với nội hàm thuật ngữ “vệ sinh” trong thư tịch y dược truyền thống. Ra đời vào cuối thế kỷ XIX trong bối cảnh nền y học và y tế phương Tây đang bước đầu cùng với sự đô hộ của người Pháp thâm nhập vào Việt Nam, Vệ sinh bảo giám do đó cũng là sản phẩm của một thời kỳ đặc biệt. Dùng chữ Nôm để chuyển tải tri thức vệ sinh phương Tây, dẫu ở mức độ thường thức nhưng Vệ sinh bảo giám đã thể hiện bước đầu hiện đại hóa của xã hội Việt Nam về mặt y tế trên phạm vi Bắc Kỳ.