Đầu tư khai thác đồn điền cao su ở Đông Dương của các công ty tài chính Pháp trong 30 năm đầu thế kỷ XX: Trường hợp Công ty tài chính cao su

Tóm tắt

Đông Dương thuộc Pháp, nhất là Nam Kỳ (Việt Nam) và Campuchia có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển đồn điền cao su. Từ cuối thế kỷ XIX, sau khi biến bán đảo Đông Dương thành thuộc địa, chính quyền và tư bản Pháp đã trồng thử nghiệm và bước đầu mở rộng diện tích trồng cao su nhằm cung cấp nguyên liệu cho nền công nghiệp chính quốc và làm giàu cho tư bản và chính quốc. Tuy nhiên, khai thác đồn điền cao su ở Đông Dương chỉ thực sự phát triển nhanh từ năm 1925 trở đi nhờ vào nguồn vốn đầu tư của các công ty tài chính, ngân hàng đến từ Pháp, đặc biệt là Công ty Tài chính cao su - một liên minh tài chính quốc tế Pháp - Bỉ. Từ năm 1910 đến năm 1930, Công ty Tài chính cao su đã rót hàng chục triệu francs cùng các cổ đông thành lập ở Đông Dương năm công ty đồn điền và sở hữu mười lăm đồn điền cao su ở Nam Kỳ và Campuchia, trong đó có đồn điền Chup ở Campuchia rộng 18.000 ha - là đồn điền có diện tích lớn nhất Đông Dương và cũng lớn nhất thế giới. Sự đầu tư của Công ty Tài chính cao su trở thành động lực thúc đẩy diện tích đồn điền cao su ở Đông Dương tăng lên nhanh chóng, góp phần hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, kỹ thuật sản xuất, gia tăng giá trị cao su và biến Đông Dương trở thành một trong bốn trung tâm sản xuất và xuất khẩu cao su lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, quá trình đầu tư của tư bản Pháp nói chung, Công ty Tài chính cao su nói riêng vào lĩnh vực đồn điền cao su đã gây ra tình trạng mất đất của người dân bản xứ, đồng thời làm bần cùng hóa một bộ phận lao động làm việc trên các đồn điền của tư bản Pháp.