XƯNG HÔ XÃ HỘI TRONG TIẾNG HÁN VÀ SỰ THAY ĐỔI XƯNG HÔ XÃ HỘI TỪ KHI TRUNG QUỐC TIẾN HÀNH CẢI CÁCH MỞ CỬA ĐẾN NAY

Tóm tắt

Bài viết nêu lên một vài đặc điểm xưng hô trong tiếng Hán. Xưng hô trong tiếng Hán được chia làm hai mảng lớn, xưng hô thân tộc và xưng hô xã hội. Xưng  hô  thân  tộc  là  xưng  hô  được  sử  dụng giữa  những  người  có  quan  hệ  huyết  thống hoặc hôn nhân, xưng hô xã hội hay còn gọi là xưng hô ngoài thân tộc là xưng hô giữa những người không có quan hệ  huyết thống hoặc hôn nhân. Trong  giao  tiếp,  xưng  hô  là  khởi  đầu  của giao tiếp, là yếu tố quan trọng tham gia vào sự thành  công  của  cuộc  thoại.  Được  coi  như "chất bôi trơn" trong giao tiếp, xưng hô phù hợp  sẽ  làm  cho  cuộc  thoại  có  thể  tiến  hành thuận lợi. Nếu xưng hô không phù hợp có thể ảnh  hưởng  đến  hiệu  quả  giao  tiếp,  gây  phản cảm thậm chí cuộc thoại sau đó không thể tiếp diễn nữa. Do vậy lựa chọn từ xưng hô cho phù hợp  là  yếu  tố  rất  quan  trọng  trong  giao  tiếp. Khác  với  mối  quan  hệ  thân  tộc,  quan  hệ  xã hội vô cùng phức tạp và đa dạng, do vậy các từ  xưng  hô xã hội cũng rất phong phú, việc sử  dụng các từ  xưng hô xã hội cũng không hề đơn giản.  Xưng hô không chỉ  bị chi phối bởi các yếu tố như địa vị , tuổi tác, giới tính của các  bên  tham  gia  giao  tiếp  mà  còn  bị  ảnh hưởng  bởi  thói  quen sử  dụng,  yếu tố  tâm  lí của từng  nhóm  xã  hội. Trong  hệ  thống  xưng hô, từ  xưng hô xã hội là những từ  linh hoạt nhất,  biến  đổi  nhanh  nhất, phản  ánh kịp thời và rõ  nét  nhất  những thay  đổi trong  xã  hội. Xưng hô xã hội trong tiếng Hán cũng vậy, nó phản  ánh  sự  thay  đổi  trong  đời  sống  xã  hội Trung Quốc. Từ khi Trung Quốc tiến hành cải cách  mở  cửa,  xã  hội  Trung  Quốc  có  những thay đổi mạnh mẽ  và sâu sắc, sự  thay đổi này tất yếu được phản ánh lên ngôn ngữ, mà rõ nét nhất là xưng hô xã hội.