VẤN ĐỀ MÙ CHỮ VÀ TÁI MÙ VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ: TRƯỜNG HỢP XÃ MƯỜNG MƯƠN VÀ NA SANG HUYỆN MƯỜNG CHÀ TỈNH ĐIỆN BIÊN

Tóm tắt

Mường Chà, một huyện miền núi của tỉnh Điện Biên, là lãnh thổ của 13 dân tộc, trong đó có các dân tộc Hmong  62,02%, Thái 22,15%, Kinh 6,80%, 4,76% Khmu, và những dân tộc khác. Các huyện hiện có 12 đơn vị hành chính, trong đó Mường Muon và Na Sang được coi là hai trong số các xã miền núi khó khăn nhất với 55,37% hộ nghèo (số liệu năm 2007). Các tiêu chí được sử dụng để xác định "mù chữ" trong bài báo này được thông qua từ Quyết định và Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam. Theo một cuộc khảo sát được tiến hành trong tháng 1 năm 2013 trên 645 người, tỷ lệ mù chữ thực tế (bao gồm cả tái phát mù chữ và thất học) của bốn làng của hai xã này là cao 46,20%. Nếu các tiêu chuẩn do Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam tại Thông tư số 14 - GDĐT năm 1997 được áp dụng, những nơi này không thể được coi là cơ bản xóa mù chữ. Trong số năm nhóm dân tộc cư trú ở vị trí này, Hmong có tỉ lệ mù chữ thực tế cao nhất (78,56%), tiếp theo là Khang (chiếm 70,96%), tiếp theo là Người Khơ Mú (68,65%), tiếp theo là Thái Lan (51,69%); và cuối cùng là người Kinh (05.88%). Mặt khác, có tồn tại một số khác biệt, mặc dù không đáng kể, giữa tỷ lệ mù chữ thực tế giữa nam và nữ (với nam giới ít hơn so với nữ giới). Tuy nhiên, trong số liệu phân chia theo giới, tỷ lệ mù chữ cái đứng ở 51,58%, trong khi nam giới chiếm 35,47% cho; 29.05% nam giới trở về nạn mù chữ trong khi mù chữ thường xuyên xảy ra giữa các chỉ 15,79% nữ. Khi phân tích theo độ tuổi, tỷ lệ mù chữ thực tế là 46,25% ở nhóm tuổi 6-18, 74.13% trong số các nhóm tuổi 19-54 (nữ) và 19-60 nhóm (nam) tuổi, và89,28% trong nhóm ngoài độ tuổi lao động.