TÍNH HIỆN THÂN VỚI VIỆC Ý NIỆM HÓA CÁC PHẠM TRÙ TÌNH CẢM TRONG TRUYỆN KIỀU
Tóm tắt
Để thể hiện trạng thái tâm lí tình cảm của các nhân vật trong Truyện Kiều, Nguyễn Du cũng đã sử dụng rất nhiều các biểu thức ngôn ngữ (BTNN) có liên quan đến cơ thể và các bộ phận của cơ thể người (bộ phận lộ diện ra bên ngoài như: đầu, tóc, mặt, mày, mắt, da, tay…; bộ phận nội tạng của cơ thể như: bụng (lòng, dạ)/ ruột, tim, gan… ); các chất dịch tiết ra từ một số bộ phận của cơ thể (nước mắt, mồ hôi…); âm thanh, giọng nói và phần “hồn” của con người.
Cách thức tri nhận của Nguyễn Du về các phạm trù tình cảm (PTTC) vừa mang những đặc điểm phù hợp với cách thức tri nhận chung của nhân loại khi lấy con người và các bộ phận của cơ thể người làm trung tâm quy chiếu cho tình cảm, vừa mang những nét riêng trong cách tri nhận của ông ở việc thể hiện các tình cảm bằng các BTNN phong phú, giàu hình ảnh và gợi nhiều liên tưởng. Chính điều này đã góp phần khẳng định Nguyễn Du chính là Đại thi hào của dân tộc và Danh nhân văn hóa của nhân loại. Tác phẩm Truyện Kiều trở thành một thiên cổ kì bút và là tấm gương phản chiếu đời sống tâm lí - tình cảm của thế giới nhân vật trong tác phẩm nói riêng và của con người nói chung.