The Revival of Deity Worship in the Đổi Mới Period: A Study of Three Temples in Kim Lũy Village, Nghệ An Province

Tóm tắt

Kể từ khi thực hiện Đổi Mới, ở nông thôn Việt Nam có hiện tượng khôi
phục tín ngưỡng thờ cúng các vị thần làng xã. Bên cạnh việc trung tu, tôn tạo các cơ
sở thờ tự, nhiều cộng đồng đã phải đối mặt với thách thức trong việc khôi phục danh
tính và các câu chuyện về các vị thần của họ. Trong thời kỳ chiến tranh kéo dài
(1945-1980), việc cấm thực hành nghi lễ, phá hủy đình, đền, mất mát vật thiêng, và
sự mai một ký ức tập thể đã khiến không ít làng xã mất đi thông tin chính xác về các
vị thần của họ. Hệ thống đình, đền ở Làng Kim Lũy, trọng tâm của nghiên cứu này,
đã trải qua quá trình hạ giải dần dần từ sau năm 1945. Điều quan trọng là thần tích
của làng đã biến mất và không có bản sao lưu trữ nào có thể được tìm thấy. Do đó,
mặc dù lưu giữ được mười tám sắc phong gốc, dân làng không thể xác định được tên
hoặc sự tích của các vị thần. Đến đầu năm 2020, sau nhiều thập kỷ tìm kiếm và với
sự kiên trì của ba thế hệ trí thức địa phương, danh tính các vị thần được thờ phụng tại
ba ngôi đền của làng cuối cùng đã được làm sáng tỏ. Bài viết này phác họa những nét
đặc trưng lịch sử và văn hóa độc đáo của làng Kim Lũy, tỉnh Nghệ An, đồng thời
cung cấp cái nhìn tổng quan về ba ngôi đền và sự phục hưng tín ngưỡng thờ thần của
làng trong thời kỳ Đổi Mới.