The road transportation system in Khanh Hoa (1897-1945)

Abstract

Trước khi thực dân Pháp thiết lập bộ máy cai trị, hệ thống giao thông đường bộ ở Khánh Hòa vẫn còn sơ khai, chủ yếu đáp ứng nhu cầu đi lại nội vùng và vai trò giao thương còn rất hạn chế. Từ cuối thế kỷ XIX, chính quyền thực dân từng bước mở rộng các tuyến đường huyết mạch, khởi đầu là hệ thống Đường thuộc địa xuyên Việt (Route Coloniale), tiếp đến là các tuyến nối Nha Trang với các phủ, huyện và đặc biệt là tuyến đường liên kết Ninh Hoà với Buôn Ma Thuột. Quá trình xây dựng, cải tạo và quản lý hệ thống giao thông đường bộ này phản ánh rõ mục tiêu khai thác thuộc địa và yêu cầu quân sự của chính quyền thực dân. Trên cơ sở phân tích những biến đổi của hệ thống giao thông trong không gian địa giới lịch sử của tỉnh Khánh Hòa trước thời điểm điều chỉnh địa giới hành chính năm 2025, bài viết làm rõ tiến trình hình thành và phát triển của hệ thống giao thông đường bộ trong bối cảnh thuộc địa.