Trí tuệ nhân tạo và bước chuyển trong nghiên cứu khoa học giáo dục: Từ hỗ trợ đến đồng sáng tạo

Tóm tắt

Bài viết phân tích sự phát triển, ứng dụng mạnh mẽ, cũng như sự chuyển đổi vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là các mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI - GenAI), trong bối cảnh nghiên cứu khoa học giáo dục hiện đại. Ban đầu AI chỉ được sử dụng như một công cụ hỗ trợ kỹ thuật trong 1 số lĩnh vực, giúp tìm kiếm, xử lý và tóm tắt tài liệu học thuật. Đến nay, AI đã tiến xa hơn, đảm nhận những công việc có tính sáng tạo cao như gợi ý ý tưởng nghiên cứu, xây dựng khung lý thuyết, phản biện nội dung và hỗ trợ định dạng, lựa chọn tạp chí trong quy trình công bố. Thông qua việc tổng hợp các công trình nghiên cứu gần đây, bài viết chỉ ra rằng AI đang góp phần cải thiện hiệu quả, nâng cao chất lượng và thúc đẩy sự đổi mới trong nghiên cứu giáo dục. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, việc ứng dụng AI vào nghiên cứu khoa học giáo dục cũng đặt ra các vấn đề về đạo đức, tính minh bạch, và trách nhiệm giải trình. Do đó, bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng AI một cách chủ động, phản biện và trách nhiệm. Trong đó vai trò của nhà nghiên cứu giữ vai trò trung tâm trong việc đảm bảo chiều sâu học thuật, phù hợp ngữ cảnh và giá trị nhân văn trong khoa học giáo dục.