THÁCH THỨC CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO ĐỐI VỚI GIẢNG DẠY VÀ ĐÀO TẠO LUẬT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Abstract

Bài viết nhằm phân tích những thách thức trọng tâm mà trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra đối với hoạt động giảng dạy và đào tạo luật ở Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay. Dựa trên khung lý thuyết quốc tế về AI trong giáo dục và giáo dục pháp luật, kết hợp phương pháp nghiên cứu hỗn hợp gồm phân tích tài liệu, khảo sát định lượng với 714 sinh viên ngành luật tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Nghệ An, cùng dữ liệu định tính thu được từ phỏng vấn giảng viên, nghiên cứu nhận diện thực trạng sử dụng AI của sinh viên và những rủi ro liên quan đến độ chính xác pháp lý, đạo đức học thuật và sự suy giảm năng lực lập luận pháp lý. Kết quả cho thấy AI đã được sinh viên sử dụng rộng rãi trong hầu hết các hoạt động học tập, trong khi các cơ sở đào tạo chưa ban hành quy định, hướng dẫn hoặc khung pháp lý phù hợp. Điều này dẫn đến tình trạng sử dụng tự phát, thiếu kiểm chứng, gây khó khăn cho giảng viên trong đánh giá học thuật và ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo. Nghiên cứu đề xuất xây dựng quy tắc đạo đức học thuật liên quan đến AI, nâng cao năng lực công nghệ cho giảng viên, phát triển hạ tầng số và điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng tăng cường tư duy phản biện. Giá trị của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm đầu tiên về hành vi sử dụng AI của sinh viên luật tại Việt Nam, làm cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách và đổi mới đào tạo luật trong kỷ nguyên AI.