Chuyển đổi số và mối liên hệ với hiệu quả hoạt động: Nghiên cứu thực nghiệm tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam

Tóm tắt

Bài nghiên cứu tập trung phân tích tác động của chuyển đổi số đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam trong giai đoạn 2015–2023. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán, số liệu kinh tế vĩ mô và báo cáo thường niên của 29 NHTMCP trên thị trường Việt Nam. Tác giả sử dụng các phương pháp định lượng như phân tích bao dữ liệu (Data Envelopment Analysis – DEA), hồi quy Tobit, hồi quy tuyến tính thông thường (OLS), mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model – FEM), mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model – REM), và ước lượng bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (Feasible Generalized Least Squares – FGLS) để đánh giá mức độ tác động của chuyển đổi số đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Kết quả nghiên cứu cho thấy quá trình chuyển đổi số chưa tạo ra tác động tích cực rõ ràng đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng trong giai đoạn nghiên cứu. Mức độ ảnh hưởng cũng không đồng nhất, các ngân hàng có quy mô lớn, đầu tư sớm vào công nghệ và đa dạng hóa nguồn thu từ dịch vụ phi tín dụng có xu hướng đạt hiệu quả cao hơn so với những ngân hàng nhỏ với chi phí hoạt động cao và nguồn lực hạn chế. Từ các kết quả này, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý quản trị và chính sách nhằm hỗ trợ các NHTMCP định hướng chiến lược chuyển đổi số hiệu quả hơn, đồng thời cung cấp góc nhìn thực chứng cho các nhà quản lý, nhà đầu tư và cơ quan hoạch định chính sách trong quá trình thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành ngân hàng Việt Nam.