QUÁ TRÌNH TIẾP NHẬN TRIẾT HỌC HIỆN SINH TRONG VĂN HỌC ĐÔ THỊ MIỀN NAM 1954 -1975
Tóm tắt
Triết học hiện sinh là một trường phái triết học nhân bản, nhấn mạnh vai trò của cá nhân và trách nhiệm hiện hữu, đồng thời khuyến khích mỗi người tự định nghĩa bản thân, tìm kiếm ý nghĩa và sống có mục đích. Trong văn học Việt Nam thế kỷ XX, đặc biệt giai đoạn 1954 - 1975 ở miền Nam, triết học hiện sinh đã thâm nhập và tạo ảnh hưởng sâu rộng cả ở bình diện lý luận - phê bình lẫn sáng tác. Bài viết này khảo sát tiến trình tiếp nhận và ảnh hưởng của triết học hiện sinh trong văn học đô thị miền Nam trên hai phương diện: (1) tiếp nhận qua nghiên cứu, dịch thuật; (2) ảnh hưởng trong sáng tác, lý luận - phê bình. Trên cơ sở vận dụng phương pháp liên ngành (triết học - văn học), phân tích văn bản và phân tích diễn ngôn, bài viết chỉ ra rằng, triết học hiện sinh không chỉ thâm nhập qua con đường học thuật, mà còn được bản địa hóa, chuyển hóa thành một “khí hậu tinh thần” đặc thù, góp phần hình thành một khuynh hướng tư duy và thẩm mỹ mới cho văn học đô thị miền Nam trước 1975.
